Fatih Hayrioğlu'nun not defteri » Mutlak-Konumlandırma http://www.fatihhayrioglu.com { CSS, HTML ve Javascript } Thu, 09 Feb 2012 08:44:49 +0000 en hourly 1 http://wordpress.org/?v=2012 z-index http://www.fatihhayrioglu.com/z-index/ http://www.fatihhayrioglu.com/z-index/#comments Mon, 14 Jan 2008 21:10:37 +0000 fatih.hayrioglu http://www.fatihhayrioglu.com/?p=446 z-index, konumlandırma elementleri uygulanmış katmanların z-eksenindeki konumu belirlemek için kullanılır.

z-index tüm elementlere uygulanamaz sadece konumlandırma değeri atanmış elementlere uygulanır. Bunun anlamı eğer bir elementi aynı z-ekseni üzerinde üste veya alt sıraya atmak istiyorsanız ilk olarak konumlandırma değeri atamalısınız.

z-index değeri dokümanımızdaki elementlerin istiflenme sıralarını belirler. z-index elementleri z-ekseninde nerede duracağınız belirler, üstte veya altta. z-indeks değeri küçük olan elementler altta büyük olan elementler ise üstte görünecektir. Sitenizi kodlarken birçok yerde z-index ihtiyaç duymayız çünkü normal sayfa akışında elementler yanyana durduğu için böyle bir özelliğe ihtiyaç yoktur, ne zamanki elementlere konumlandırma değeri tanımladığımızda elementler bir biri üzerine bindiğinde z-index değerine ihtiyaç duyarız. z-index mutlak, göreceli ve sabit konumlandırma atandığı veya elemente eksi değer verilerek konumu değiştirildiğinde uygulanır.

Yapısı: z-index: <deger>
Aldığı Değerler: <sayısal değer > | auto | inherit
Başlangıç değeri: auto
Uygulanabilen elementler: postion uygulanan elementlere
Kalıtsallık: Yok

Browser Uyumu:

Internet Explorer 4+(kısmen, IE4 den sonra auto ve sayısal değerleri destekliyor)
Netscape 4+(kısmen), 6+(tüm)
Opera 5+
W3C’s CSS Level 2+
CSS Profile 2.0

Konumlandırma değeri relative, absolute ve fixed uygulanmış katmanların görünürlüğünü z-index ile ayarlayabiliriz.

div{
    position:absolute;
    width:150px;
    height:150px;
}
div.bir {
    background: #FEB3BE;
    border:2px solid #CC8B94;
    top: 0;
    left: 0;
}
div.iki {
    background: #E5ECF9;
    border:2px solid #BCCCEB;
    top: 10px;
    left: 10px;
}

Yukarıda örnekte görüldüğü gibi katmanlar üst üste sıralanmıştır. Birbirinden 10px üst ve 10px soldan mesafe bırakılmıştır. Üstte kalan katman alttakileri gizlemiştir. Tüm katmanların z-index değeri atanmamıştır bu nedenle başlangıç değeri olan z-index:auto değerini almışlardır. 

<body>
    <div class='kapsul'>
        <div class='bir'></div>
        <div class='iki'></div>
    </div>
</body>

z-index değeri otomatik olduğu için her katman html’deki sırasına göre yerleşmiştir. İlk başta yazılmış olanlar altta sonrakiler üstte olacak şekilde sıralanmıştır.

Eğer katmanları istediğimiz sıra ile göstermek istiyor isek her katmana sırasına göre sayısal değer atamalıyız. Yüksek değer alan katmanlar üstte düşük değer alan katmanlar ise altta kalacaktır. Buna göre istediğimiz görüntüyü elde etmek için z-index değerleri vermeliyiz.

Yukarıda yaptığımız örnekte alttaki kırmızı katmanı üste çıkarmak için z-index değerini 2 versek. Mavi katmanın z-index değerini 1 verirsek katman görünümünü tersine dönecektir. 

div{
    position:absolute;
    width:150px;
    height:150px;
}
div.bir {
    background: #FEB3BE;
    border:2px solid #CC8B94;
    top: 0;
    left: 0;
    z-index:2
}
div.iki {
    background: #E5ECF9;
    border:2px solid #BCCCEB;
    top: 10px;
    left: 10px;
    z-index:1
}

İçiçe girmiş katmanlarda z-index davranışları farklıdır. İçiçe geçmiş katmanlardaki z-index:auto değeri gibi davranır ve sayısal atamaları dikkate almaz. 

<body>
    <div class='kapsul'>
	    <div class='bir'><div class='iki'></div></div>
    </div>
</body>

z-index değeri yüksek olmasına rağmen bir sınıfını alan katmana altta kalacaktır. Çünkü iç içe geçmiş elementlerde z-index’e atanan sayısal değerler geçersizdir. Sıralama z-index:auto ya göre yapılır.

Not

z-index eksi değerlerinde Firefox sorun çıkarıyor. Firefox 3′da sorun giderilmiş.

Sonuç

Sonuç olarak z-index özelliğinin çok kullanışlı ancak sorunları çok bir özellik olduğunu düşünüyorum. Birçok makalede istediğim manada detaylı bir z-index anlatımı bulamadığımı itiraf etmeliyim. Ancak kodlama yaparken aklımızda olması gereken kuralları kavrarsak z-index özelliğini daha bilinçli kullanacağımız kesin:

  • z-index değeri; aynı z-ekseninde bulunan(kapsayan elementler hariç) katmanların altta mı üstte mi kalacağınız belirlemek için kullanılır.
  • z-index sadece position değeri relative, absolute ve fixed olan nesnelere uygulanır.
  • Saydamlık değeri(opacity) 1′den küçük verilen nesnelerde z-index kullanımı daha kolay anlaşılır.

Konumlandırma uygulanmış elementlerde z-index etkileri

  • Mevcut sıralama durumunda elementin sırasını belirler
  • Elementin kendi kısmındaki durumun belirler

Eğer z-index değeri atanmamış ise z-eksenindeki arkadan öne doğru sıralama aşağıdaki gibidir:

  • Normal akıştaki kutular koddaki sıraya göre sıralanır
  • float uygulanmış kutular
  • Konumlandırma uygulanmış elementlerde ise kodlamadaki sıraya göre

z-indeks ile ilgi bazı problemler ve çözüm önerileri var bunları aşağıda listeledik bu linklerdeki çözümleri incelemenizi tavsiye ederiz. Karşıma çıkan bazı problem ve çözümleri sitede yayınlamaya devam edeceğim.

Kaynaklar

Sorunlar ve çözümler
]]> http://www.fatihhayrioglu.com/z-index/feed/ 30 Göreceli-Mutlak Konumlandırma Sorunu http://www.fatihhayrioglu.com/goreceli-mutlak-konumlandirma-sorunu/ http://www.fatihhayrioglu.com/goreceli-mutlak-konumlandirma-sorunu/#comments Wed, 27 Dec 2006 13:57:10 +0000 fatih.hayrioglu http://www.fatihhayrioglu.com/?p=240 Bu hata göreceli olarak konumlandırılmış(position:relative) bir elementin içinde mutlak konumlandırılmış(position:absolute) elementlerin bulunduğu durumlarda meydana gelir. Bu hata IE6 ve altı versiyonlarda görülür.

Normal Görünüm – Firefox 2.0

Hatalı Görünüm – IE6

Yukarıdaki ekran görüntülerinde de görüldüğü gibi göreceli konumlandırma(position:relative) içerisinde kullanılan mutlak konumlandırılmış(position:absolute) nesneler Internet Explorer’da hatalı görünücektir. Bu hata ie’nin farklı versiyonlarında farklı şekilde tepki verebilir, yani farklı şekilde görülebilir.

Bu sorunu çözmek için uygulanan yöntemlerden biri göreceli konumlandırma uygulanmış kapsayıcı katmana genişlik ve yükseklik vermektir.

İkinci bir çözüm olarak yükseklik göreceli olduğu durumlar için uygulanan bir yöntemdir. 

    /*  IE-mac den gizle \*/
    * html .container1 {height: 1%;}
    /* IE-mac den gizleme sonu */

Kaynak

]]> http://www.fatihhayrioglu.com/goreceli-mutlak-konumlandirma-sorunu/feed/ 8 CSS ile konumlandırma(positioning) http://www.fatihhayrioglu.com/css-ile-konumlandirmapositioning/ http://www.fatihhayrioglu.com/css-ile-konumlandirmapositioning/#comments Fri, 01 Sep 2006 19:43:13 +0000 fatih.hayrioglu http://www.fatihhayrioglu.com/?p=151 CSS konseptinin üç önemli konusu kutu modelleme, konumlandırma(positioning) ve floating konularıdır.

Burada CSS ile konumlandırma hakkında bilgi vermeye çalışacağız.

Konumlandırma ile alakalı olduğu için blok-level ve inline-level elementlerin tanımını tekrarlayacağız.

Blok-level elementler : Blok-level elementingörünüş formatı bir kutu gibidir. Blok-level elementler inlineelementleri ve diğer blok-level elementleri içerebilir. Tipiközellikleri yeni bir satır başlangıcı yapmalarıdır. Örnek: h6, p, li

Inline-level Elementler : Inline-level elementler biriçerik gibi görünür, diğer bir inline elelementiiçerebilir. Yeni satır veya boşluk oluşturmazlar. Örnek: a, strong,span

Ancak bizbu elementlerin başlangıç değerlerini display özelliği ile değiştirebilriz. Yani biz bir inline-level element olan bir linki(<a>….</a>) blok-level bir elemente dönüştürebiliriz. Aynı şekilde bilr blok-level elementi inline elemente dönüştürebilriz.

CSS’deüç temel konumlandırma şekli vardır: normal akış(position:static ve position:relative), float ve mutlak konumlar(position:absolute). Tüm elementler başlangıçta normal akış şeklindekonumlandırılmıştır.

Normal Akış

Eğer sayfalardaki elementlere herhangi bir konumlandırma yapılmamış ise veya float değeri verilmemiş ise sayfaya normal akış konumlandırması uygulanır. Sayfailk element en üstte son elementte en sonda olacak şekilde sıra ile aşağı doğru sıralanacaktır.

Inlene kutular yatay olarak tasarlanır. Yatay boşluk margin, padding ve kenarlıkla hesaplanır. Bu nedenle dikey margin, padding ve kenarlık değerleri etkisizdir.

Normal Akış şžeması

position

Yapısı : position: <deger>
Aldığı Değerler : static | relative | absolute | fixed | inherit
Başlangıç değeri: static
Uygulanabilen elementler: tüm elementler
Kalıtsallık: Yok

Browser Uyumu:

Internet Explorer 4+(kısmen: IE4 den sonra absolute, relative, static destekler), IE 7 den sonra (fixed destekliyor)
Netscape 4+(kısmen) NN6+ sonra tümünü destekler
Opera 5.0+
CSS Profile 2.0

top, right, bottom, left

Yapısı : top, right, bottom, left : <deger>
Aldığı Değerler : <uzunluk> | <yüzde> | auto | inherit
Başlangıç değeri: auto
Uygulanabilen elementler: postion uygulanan elementlere
Kalıtsallık: Yok

Browser Uyumu:

Internet Explorer 4+(kısmen: yüzde ve uzunluk değeri), IE 6+ tümü(inherit hariç)
Netscape 4+(kısmen: yüzde ve uzunluk değeri) NN6+ sonra tümünü destekler
Opera 5.0+
CSS Profile 2.0

Göreceli Konumlandırma(position:relative)

Göreceli konumlandırma anlaşılması kolay bir konsepttir. Bir elemente göreceli bir değer verdiğiniz de o bulunduğu yeri dikkate alarak verilen değerleri uygulayacaktır. Bir elementin(göreceli) başlangıç noktasını dikey ve yatay olarak değiştirebilriz. Eğer biz elementin üst(top) değerine 20px tanımlarsak element bulunduğu yerden 20px aşağıya kayacaktır, eğer elementin sol(left) değerini 20px olarak tanımlarsak elementimiz soldan 20px sağa doğru kayacaktır. 

p#FarkliParagraf{
    position: relative;
    left: 20px;
    top: 20px;
}

CSS Nisbi konumlandırma

Görecelikonumlandırma kullanılarak yeri belirlenen bir elementin başlangıçtaki konumundaki boşluğu ve diğer elementlerle arasındaki mesafeyi koruyacaktır.

Mutlak(Absolute) Konumlandırma

Görecelikonumlandırma Normal Akış’ın bir parçasıdır. Aksine Mutlak Konumlandırmada uygulanan elementbulunduğu yere boşluk bırakmayacaktır. Diğer elementler normal akıştakiyerlerini bu elementi yoksayarak devam edeceklerdir. Aşağıdaki şekilde görüldüğü gibi

Mutlak konumlandırılmışelementin konumu en yakındaki üst elementin konuma bağlıdır. Eğer birata elementin konumu belirlenmemişse elementimiz ana bloka göre konumalanacaktır. Mutlak konumlandırma HTMLelementi ve sayfa çözünürlüğünü ile ilişkilidir.

Göreceliolarak konumlandırılmış bir elementin içindeki Mutlak Konumlandırılmış birelement içerik blokunun üst,sağ,sol ve alttından hizalandıralabilir.Bu kullanım bize bir çok uygulmada yardımcı olacaktır ve bu kullanım ile çok güzel snuçlar elde edeceğiz.

İnsanların konumladırma ile iligi genel problemeleri hangikonumlandırma seçeneğinin ne işe yaradığını unutmalarıdır. Göreceli Konumlandırmasayfadaki elementin başlangıç durumuna göre göreceli bir durumda olduğunu,oysa Mutlak Konumlandırmanın en yakın ata elemente veya içerik blokunagöre göreceli değer içerdiğidir.

Mutlak Konumlandırma ile yerleştirilmiş element sayfada elementi normal akışın dışına çıkarır. Bu element diğer elementlerinüzerine binecektir. Bu üstte kalma altta kalma işinide z-index özelliğiile hallede bilriz. z-index değeri büyük olan element üstte küçük olan element ise altta kalacaktır.

z-index

Yapısı : z-index: <deger>
Aldığı Değerler : <sayısal değer > | auto | inherit
Başlangıç değeri: auto
Uygulanabilen elementler: postion uygulanan elementlere
Kalıtsallık: Yok

Browser Uyumu:

Internet Explorer 4+(kısmen: IE4 den sonra auto ve sayısal değerleri destekliyor)
Netscape 4+(kısmen) NN6+ sonra tümünü destekler
Opera 5.0+
CSS Profile 2.0

Örneğin geniş bir blok içindeki bir parafratakiyazıların sağ ve altta olmasını istiyorsak. Dıştaki içerik kutusunugöreceli konumlandırıp içindeki paragrafı mutlak konumlandırarak bu işhalledebilriz. 

#adresler {
width: 700px;
height: 100px;
position: relative;
}
#adresler .tel {
position: absolute;
right: 10px;
bottom: 10px;
text-align: right;
}

<div id="adresler">
<p class="tel">Tel: 0845 838 6163</p>
</div>

Not:Bu kullanım gelişmiş tarayıcılar için geçerlidir. IE 5.5 veIE 6(Windwos)’da bu sorun çıkarır. Sorunu engellemek için yükseklik ve genişliktanımı yapılmalıdır.

Mutlak konumlandırma sayfa planlamasınınyaparken çok kullanılır. Özellikle göreceli konumlandırılmışbirata element varsa. Tüm siteyi sadece Mutlak Konumlandırma ile planlayabilmemiz mümkündür. Bunun için tüm elementlerin belirli boyutlandırmaişlemleri yapılması şarttır tabi bu elementlerin üst üste binmesiniengellemek için. Çünkü Mutlak Konumlandırılmış bir element doküman akışı dışına çakacaktır ve normal akıştaki element kutularına etkietmeyecektir. Eğer siz Mutlak Konumlandırdığınız elementi genişletmekisterseniz örneğin font boyutunu arttırdığınızda elementi kapasayan kutu normale göre genişlese de etrafındaki elemtlerinakışıdaki yeri değişmeyecektir.

Sabit(Fixed) Konumlandırma

Sabitkonumlandırma Mutlak Konumlandırmanın bir alt katagorisidir. Sabitkonumlandırılmış elementin sayfadaki görünümü çok farklıdır. Bunu özellikle websayfasında bir elementin konumu sabitlemek için kullanabiliriz. Sabit konumladırılma ile yerleştirilmiş element belirtilen yerde asılı kalacaktır. Web tarayıcısının kaydırma çubuğu aşağı yukarı kaydırılması ile Sabit Konumlandırma ile yerleştirilmiş elementin yeri değişmeyecektir ve sabit kalacaktır. Ne yazıkki IE 6 bu özelliği desteklemiyor.IE 7 strick yorumlayıcısı kullanılıyorsa destekliyor diğer hallerde desteklemiyor. Ama bu problemi javascript ile çözümü vardır. Bir link

Kaynaklar

]]> http://www.fatihhayrioglu.com/css-ile-konumlandirmapositioning/feed/ 81