Mozilla’nın en güzel yanlarında biriside bence bu. Belli aralıklarla çıkan sürümlerde bir çok sorunlar gideriliyor ve yeni özellikler ekleniyor. Bu İnternet kullanıcısına ve özellikle web sayfası geliştiricilerine çok büyük avantajlar sağlıyor. Eğer aynı yöntemi Microsoft’da uygulasa idi biz ie6 gibi bir garabet ile uğraşmıyor olacaktık. Belki bu kadar rekabet olmayacaktı ama bizde yenilikleri daha hızlı uygulayacaktık. Neyse yine ie6 ile uğraşmayalım.

Firefox 3.6 çıktı. Buradan indirebilirsiniz.

Gelelim yeniliklere;

• Dil Desteği: Bir çok dilde aynı anda çıktı, aralarında Türkçe’de var
• Personas: Daha önce kullandığımız Personas(yani tarayıcı çerçevesini tasarlama aracı) daha kolay kullanıma sunulmuş. Tek tık ile tarayıcı çerçevesini değiştirebiliyoruz. Ben bu konuda Mozilla’nın daha cüretkar davranarak css kodu ile tarayıcı çerçevesini değiştirme yönünde bir çalışması olduğunu okumuştum, ama hala geliştirme aşamasında galiba. Ne güzel olurdu tüm tarayıcı görünümünü değiştirmek. Tasarımcılara biraz daha iş çıkardı.
• Plugin Güncelleme: Daha etkin bir plugin güncelleme sistemi. Eski pluginlerin bir çok dezavantajını gören Firefox bu konuda daha güzel bir çözüm bulmuş ama ne kadar kullanılır bilemem.
• Gelişmiş Video Desteği: Videolara tam ekran desteği ve HTML5 ile gelen poster frames desteği gelmiş. Şimdilik genel projelerimiz için pek bir şey ifade etmiyor.
• Javascript Performansı: Javascript performansında hızlandırmaya gidilmiş. Ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
• Form Tamamlama: Formlardaki bezer alanlar için Firefox geçmişindekiler ile eşleşiyor ise otomatik tamamlıyor.
• 3. Parti Yazılım Desteği: Yeni sürüm ile birlikte 3. parti yazılımcıların Firefox entegrasyonu daha kolay olacağı söyleniyor.
• WOFF Desteği: Daha önce font-face özelliğini anlatırken belirttiğim gibi WOFF font desteği geldi. Bu tip yazı tipi dosyları diğerlerinin yarısı kadar boyutları olduğunu belirterek bu kısmı kapatayım.
• CSS: Yeni CSS özellik desteği gelmiş.
  • Gradyen özelliği ilk olarak webkit geliştiricilerinin geliştirdiği bir özellikti, Firefox’da bu kervana katıldı, ama biz uygulayamıyacağız, çünkü ie desteklemiyor. İE’ye de javascript ile bir çözüm bularak kullanabiliriz. Doğrusal ve radyal granyen desteği geldi Firefox 3.6 ile. CSS web sitelerinin görselliğini tek başına ele alacak gibi.
  • Çoklu background desteği geldi. CSS3 ile gelen bu özellik bence Firefox için gecikmiş bir destek ile geldi. Gerçi ie desteklemediği için şimdilik duracağız. Bu özelliği kullanımı ile neler yapabileceğimizi düşünmek bile yeter. Ah ulan Microsoft.
  • Farklı medya tiplerinin desteği geldi. Ayrıntı için tıklayınız.
  • Background genişletme özelliği geldi, CSS3 ile birlikte gelen bu özellik, Firefox3.6 ile destekleniyor. Flash ile yapılan %100 genişlik ve yükseklikteki sitelerde ardalana konulan sayfa backgroundunu artık css ile yapabileceğiz, ama şimdi değil. Ah ulan Microsoft
  • pointer-events özelliği desteği gelmiş. Bu özelliği bende ilk defa görüyorum desem yalan olmaz. Buradaki örnek aydınlatıcı.
  • ve bunun haricinde irili ufaklı özellikler gelmiş ve sorunlar giderilmiş.
• HTML5 ve DOM Desteği: Yeni DOM ve HTML5 destekleri gelmiş. Drag&Drop API ve File API. Örnekleri görmek için videoyu izleyin.
• Hız: İlk kurulumdan sonra daha hızlı olduğunu söyleyebilirim, ancak bunu kullandıkça göreceğiz. FireBug1.5 ve Firefox3.6 performansının daha iyi olduğunu kesin. Mozilla’nın iddiasına göre %20′lik bir hızlanma varmış.
• Ortama Adapte Olmak: Yeni device API’si desteği ile artık desteği olan makinelerde Firefox duruma göre vazife çıkaracak ve görünümünü ayarlayacak. Nasıl olduğunu görmek için videoyu izleyin. Çoğunlukla Mac kullanıcılarının kullanacağı bir özellik gibi.

Birde yapımcılarından Mike Beltzner’dan dinleyelim

Kaynaklar

• http://www.mozilla.org/firefox/
• http://blog.mozilla.com/blog/2010/01/21/firefox-3-6-release/
• https://developer.mozilla.org/En/Firefox_3.6_for_developers
• http://hacks.mozilla.org/2010/01/firefox-3-6-is-here/
• http://lifehacker.com/5453782/firefox-36-officially-available-brings-speed-increases-one+click-themes-and-more
• http://download.cnet.com/8301-2007_4-10438907-12.html
• http://hacks.mozilla.org/2010/01/javascript-speedups-in-firefox-3-6/
• http://demos.hacks.mozilla.org/openweb/uploadingFiles/

Daha önce Firefox 3.1 yenilikleri adlı bir makale yazmıştık. Ancak sonra Mozilla bu sürümü biraz daha geliştirip biraz daha özellik ekleyip Firefox 3.5 diye sundu bizlere. Yukarıdaki video’da aslında bir çok şey açıklanmış. Ama yinede biz bir kaç cümle ile de olsa bir şeyler yazalım.

Önceki makaleden

• Geolocation
• @font-face desteği
• HTML 5 Video ve Auido Desteği Bu özellik sayesinde video üzerine sağ tıklayıp kaydet diyerek kaydedebiliyoruz. Video ve müzik eklemek için flash’a gerek yok artık.
• Adres Bar yenilikler
• Yeni Javascript Motoru – TraceMonkey
• XHR

Önceki makalemde bahsetmediğim kısımları burada sizlerle paylaşmak istiyorum.

Yeni Kapatılan Pencereler

Birçoğumuz yaşamışızdır, kapattığımız Firefox penceresini tekrar geri getirmeyi. Bu aslında "Yeni kapatılan sekmeler" olarak vardı ancak şimdi pencere olarakda önceki pencereler dönebiliyoruz.

Yeni Görünümlü Gizlilik Sekmesi

Gizli(Private) Sekme özelliği sayesinde gezdiğimiz sitelerin çerezleri siliniyor ve girdiğimiz siteler hakkında bilgiler toplanmıyor. Google Chrome, Safari ve IE8′deki bu özellik Firefox 3.5 ile birlikte geliyor. Firefox 3.5′de bu özelliği Tools – Start Private Browsing deyip balta biliyor ve sonra işimiz bitincede Tools – Stop Private Browsing tıklamamız yeterli. Ctrl + Shift + P kısa yolu yardımı ile daha kolay yapabiliyoruz.

Daha gelişmiş "Geçmişi Sil" Seçenekleri

Geçmişi sil özellikleri arttırılmış. Artık geçmiş 1 saat, 2 saat, 4saati veya bu günü sil diye biliriz. Her şeyi sil seçeneğide mevcut.

Bu siteyi unut özelliği

Bu özellik sayesinde bir daha girmeyeceğimiz sitenin ön bellekteki bilgilerini silebiliyoruz. Sun domain bilgileri buna dâhil değil.

Daha Gelişmiş Sekme Özellikleri

Diğer tarayıcılarda olan sekme ekleme düğmesi Firefox 3.5′e de eklenmiş durumda. Ayrıca Her sekmeyi kendi başına tek olarak görmek ve çalıştırmak için sekmeyi çekip çıkarmak yeterli.

Firefox İkonunu Yeniledi

Firefox 3.5 ile birlikte ikonunu da yeniledi.

Firefox 3.5 indirmek için tıklayınız.

Kaynaklar

• http://www.dkszone.net/2009/06/new-features-in-firefox-35.html
• http://www.youtube.com/watch?v=k5Zbc-Rg6e8
• https://developer.mozilla.org/en/Firefox_3.5_for_developers (web geliştiriciler için yenilikler)
• http://www.maximumpc.com/article/features/9_amazing_new_features_firefox_35
• http://www.marcozehe.de/2009/06/26/new-accessibility-features-in-firefox-3-5/ (erişebilirlik açısından)
• http://osrevolution.com/os-software/firefox-35-features-review (10 özellik)

Burada ie8′de css düzeltmesi yapmamız gerektiğinde nasıl bir yol izleyeceğimiz konusunda bir ipucu vereceğim.

	.uyari { color /*\**/: red\9 }

Bir çok yerde bu kodun tek başına ie8 için yeterli olduğu yazıyor. Ama ben test ettiğimde ie7′de bu kodu görüyor. Bunun için

    .uyari{color:blue} /* tum taricilar */
    .uyari { color /*\**/: red\9 } /* ie8 ve ie 7 */
    *+html .uyari{color:blue} /* ie 7 */

Şeklinde bir çözüm işimize yaracaktır.

Örneği görmek için tıklayınız.

Ayrıca şartlı yorumlar yardımı ile de yapabiliriz.

<!–[if gte IE 8]>
	<style type="text/css">
	.uyari {
		color: red;
	}
    </style>
<![endif]–>

Ayrıca daha önce bahsettiğimiz ie7 gibi yorumlama kodu var.

<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=EmulateIE7" />

Testlerimi ietester ile yaptım.

• http://paulirish.com/2009/browser-specific-css-hacks/
• http://acidmartin.wordpress.com/2009/06/04/css-hack-for-internet-explorer-8/
• http://snipplr.com/view/15167/ie8-csshacks/
• http://www.evotech.net/blog/2009/03/ie8-css-support/
• http://www.fatihhayrioglu.com/internet-explorer-8i-7-gibi-yorumla-kodu/

<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=EmulateIE7" />

Kodunu sitemize eklememiz yeterli. Bu META etiketi sayesinde Sayfalarımız Internet Explorer 7′de görünüyor gibi yorumlanacaktır.

Bir projede meta’ların ilk başına yazınca olmadı, </head>’in bir öncesine koyunca oldu aklınızda bulunsun.

Genel olarak değerlendirdiğimizde daha hızlı, daha güvenli ve yeni özellikler sunuyor ie8. Kod yazarları için ie8′in en büyük avantajı CSS2.1(CSS3′ün bazı özelliklerini destekliyor) ve javascript standartlarını tam desteklediğini duyurmasıdır. Ayrıca sorun yaşadığımızda bize ie7 gibi davranma seçeneği sunması da güzel.

Bence Microsoft Internet Explorer 8 diğer tarayıcıların yükselişini engelleyecek yetenekte bir tarayıcı değil. Bunda kaybedilen pazar paylarının ve alternatiflerine hızlı yanıt verememesinin büyük etkisi var. Ayrıca ie6 gibi garabet bir tarayıcıya uzun yıllar bizi mahkum etmeninde etkisi var. Bence Windows tarayıcı pazarından çekilmelidir. Tek güzellik standartlara uygun bir tarayıcının böyle yaygın bir işletim sistemi ile gelmeside güzel. 

Bu arada bize güzel bir iş çıktı yaptığımız siteler ie8′de sorunlu mu değil mi? Kontrol zamanı

İndirmek için tıklayınız.

• http://www.melihbayramdede.com/2009/03/19/internet-explorer-8-yayinlandi-hemen-indirin/ 
• http://ajaxian.com/archives/ie-8-launches-at-mix09-probably-without-one-of-your-features 
• http://www.readwriteweb.com/archives/microsoft_releases_internet_explorer8_rc1.php 
• http://www.computerworld.com/action/article.do?command=viewArticleBasic&articleId=9129906 
• http://blog.wired.com/business/2009/01/more-details-ab.html 
• http://www.microsoft.com/windows/internet-explorer/beta/readiness/developers-new.aspx 
• http://ejohn.org/blog/javascript-in-internet-explorer-8/ 
• http://www.alistapart.com/articles/beyonddoctype 
• http://blogs.msdn.com/ie/archive/2008/01/21/compatibility-and-ie8.aspx 
• http://blogs.msdn.com/ie/archive/2008/03/03/microsoft-s-interoperability-principles-and-ie8.aspx 
• http://daron.yondem.com/tr/PermaLink.aspx?guid=e649f2d5-0f91-4ed0-a231-74321d01d5b3 
• http://www.fatihhayrioglu.com/internet-explorer-8e-kisa-bir-bakis/
• http://www.thestandard.com/news/2009/01/28/ie8-rc1-gains-ground-javascript-race
• http://blogs.msdn.com/ie/archive/2009/01/29/overview-of-platform-improvements-in-ie8-rc1.aspx

secici {
    opacity: .75; /* Standard: FF gt 1.5, Opera, Safari */
    filter: alpha(opacity=75); /* IE lt 8 */
    -ms-filter: "alpha(opacity=75)"; /* IE 8 */
    -khtml-opacity: .75; /* Safari 1.x */
    -moz-opacity: .75; /* FF lt 1.5, Netscape */
}

Örneği görmek için tıklayınız.

Kod aslında tek satır olması gerekir ki CSS 3 ile birlikte bu tek satır olacaktır. opacity: değer; tanımı ile halledeceğiz. Ama şu an yürürlükte olan tarayıcılar için yukarıdaki 5 satır kodu yazmalıyız.

Bu kodu yazmak o kadar da sorun değil, ama eğer bu kodu yazdığınız sayfanızı W3C doğrulamasından geçirirseniz aşağıdaki gibi bir hata alacaksınız.

Bence W3C doğrulması çok önemli olmasada bazen şartlar doğrulama gerektirdiğinde(mesela müşteri istediğinde) bu sorunu çözmek için bir kaç yöntem var.

Bu yöntemlerden biri javascript fonksiyonu hazırlayıp bu fonksiyon yardımı ile elemanlarımızı saydamlaştırma;

function donuklastirma(element, donukDeger){
    var oe = document.getElementById(element);
    // donuklastirma degeri
    oe.setAttribute("style", "opacity:"+ donukDeger +";")
    if (oe.style.setAttribute) // IE icin
    oe.style.setAttribute("filter", "alpha(opacity="+ donukDeger*100 +");")
}

Örneği görmek için tıklayınız.

Diğer bir yöntemde ise ayrı bir css kodu yazıp bu kodu javascript ile ekleyebiliriz

<script type="text/javascript">
document.write('<link rel="stylesheet" type="text/css" media="screen" href="style/donuklastirma.css" />');
</script>

Kaynaklar

• http://blog.evaria.com/2007/validate-css-style-opacity/
• http://snipplr.com/view/10094/crossbrowser-opacity/
• http://perishablepress.com/press/2009/01/27/cross-browser-transparency-via-css/

• http://www.codeguru.com/forum/showthread.php?threadid=458411
• http://snipplr.com/view/707/setopacity/
• http://www.ertugrulhaskan.com/blog/?p=548
• http://www.aybim.com.tr/progs/acsstxt17.html
• http://www.mehmetduran.com/detay.aspx?detay=19
• http://www.kodaman.org/yazi/sizi-css3-ile-tanistiracak-5
• http://www.ahmetcelik.org/?p=220
• http://mfyz.com/?/dokuman/82/css-ve-transparanlik/
• http://scriptiz.org/?p=1067

Geolocation

Geode internet tarayıcıları için yeni kavram. Mozilla laboratuarlarının geleceğin tarayıcıları hakkındaki düşüncelerinden biri idi bu. Kullanıcıların yerini belirleyip ona göre sayfalar ve içerikler sunmak . Örneğin yeni bir yere taşındınız ve en yakın yemek yyiyecek yeri veya marketi bulmak için internet tarayıcını size yardımcı olabilecek.

Firefox 3 ile eklenti yardımı ile gelen bu özelliği, isterseniz deneyebilirsiniz. Buradan indirip deneyebilirsiniz. Deneme yapmak için örnek bir siteye yönlendiriyor, ancak Türkiye’den kullananlar için hata veriyor. Türkiye’deki ip durumu düşünüldüğünde pek kullanışlı bir araç olmayacak. Ama ne diyelim gelecekten ümitliyiz.

Gizlilik konusuda düşünülerek kullanıcının verdiği kadar bilgi ile sonuçları gösteriyor. Üst barda çıkan bilgi ekranı yardımı ile yapılacak.

Firefox3.1 ile birlikte gelecek olan özellik Geode eklentisinden daha iyi olacağı W3C Geolocation specification standartlarını destekleyen bir yapı kullanılacağı belirtiliyor. Bu standardı javascript gibi düşünebiliriz.

İnternet tarayıcıları gittikçe kullanıcıya daha çok düşünen araçlar olmaya başlıyor. Son zamanlardaki rekabet en çok kullanıcıya yaradığı kesin.

http://www.informationweek.com/galleries/showImage.jhtml?galleryID=263&articleID=211201744 sitesinde 3-10 arasındaki resimler bize işleyişin nasıl olduğunu güzel bir şekilde gösteriyor.

@font-face ile yazı tipi desteği

Web kod yazarları ve tasarımcıların en büyük sorunlarından birisi işletim sistemin desteklediği başlangıçta yüklü yazı tipleri dışındaki yazı tiplerini web sitelerinde kullanamama sıkıntısıdır. Tam bir kullanamama diyemeyiz tabi kullanabiliyoruz ama başlangıçta yüklü olanlar gibi değil.

Firefox 3.1 ile birlikte gelen bu özellik desteği sayesinde farklı yazı tipleri kullanımında büyük bir adım daha atılmış oluyor. Gelecek ümit veriyor bize.

Mac ve Windows kullanıcıları için eklenen bu özelikle Linux için Firefox 3.1 kararlı sürümü ile birlikte gelecekmiş.

Beni en çok sevindiren özelliği bu oldu açıkçası.

@font-face {
font-family: "Bitstream Vera Serif Bold";
src: url("http://developer.mozilla.org/@api/deki/files/2934/=VeraSeBd.ttf");
}

Video ve Auido Desteği

HTML 5 ile birlikte gelen <video> ve< auido> elemanı desteği Firefox 3.1 ile birlikte geliyor. Bu elemanlar sayesinde görüntülü ve işitsel öğeleri web sayfalarına eklemek daha basit olacak. Ayrıca Javascript ile bu nesneleri etkileşimli kullanabileceğiz.

Adres Çubuğunda Yenilikler

Adres çubuğunda özel karakterler ile arama sağlanarak sınırlarımızı belirlememiz sağlanmış. Yeni çıkan tarayıcılarda adres çubuğu artık çok fonksiyonlu hale getirilmeye başlandı. Firefox3.1 ile gelen özel arama karakterleri yardımı ile aramayı neredeyse tek adres çubuğuna taşımışlar diyebiliriz.

^ işareti ile geçmişte gezdiğimiz sayfalarda arama yapabiliyoruz.
* işareti ile favorimize eklediğimiz sitelerde arama yapabiliyoruz
+ işareti ile eklediğimiz etiketlerde arama yapabiliyoruz.
# işareti hem başlıkta hemde etiketde arama yapmak için kullanıyor.

Yeni Javascript Motoru – TraceMonkey

Yeni Javascript motoru ile Google Chrome’un tahtını elinden aldı. SunSpider JavaScript testinde bir numara. Google Chrome’un geliştirdiği Javascript motoru ile tarayıcılar Javascript motorlarını tekrar gözden geçirmek zorunda kaldı. Firefox yeni Javascript motoru ile hızını arttırdı. Rekabet kullanıcıya yarıyor.

TraceMonkey başlangıçta kapalı geliyor açmak için

1. Adres bara about:config yazın
2. Filter alanında javascript.options.jit.content girip üzerine iki kere tıklayıp false olan değeri true yapın
3. Tarayıcıyı açıp kapatın

XHR

XMLHttpRequest (XHR) API’si. Javascript ve diğer diller tarafından kullanılan bu API, sunucu ve istemci arasında XML ve diğer verilerin aktarılmasını sağlıyor. Bu API’nin Firefox 3.0 ile beraber gelmemesine sebep olarak, XHR’nin spesifikasyonlarının kesinleşmesi ve güvenlik modelinin iyileştirilmesi için biraz daha zamanın olmasıymış. Mozilla yeterli zamanın geçtiğine kanaat getirmiş ki 3.1 bu özelliği eklemiş.

Bu özelliklere ek olarak

• Web Standartlarına daha uygun: Gecko düzen motorunu web standartlarına daha uygun hale getirilmiş. Acid 3 testinden 89 alarak mevcut tarayıcılar(Google Chrome, İnternet Explorer7 – 8 b2) arasındaki en iyi notu aldı.
• CSS 2.1 ve CSS 3 özelliklerinin desteği eklenmiş
• Daha önce eklenti ile yapılan sekmeler arası geçiş için ön izleme görünümü eklenmiş.
• Adres bar da girdiğimiz kelimeleri filtreleme özelliği eklenmiş.

Kararlı Sürüm ile gelecek özellikler

Özel Mod

Google Chrome ve Internet Explorer 8 ile birlikte gelen özel mod özelliği Firefox 3.1 ile birlikte gelecek. Bu özellik sayesinde

Speed Dial

Speed Dial ile yeni açılan sekmede en sık kullanılan web sitelerini küçük resimleri ile birlikte listeleyebiliyoruz. Daha önce eklentiler ile kullandığımız bu özellik yeni sürüm ile birlikte geliyor.

Daha fazla yenilik

Bunun haricinde Firefox 3.1 ile birlikte bir çok kullanışlı özellikler getirilecek.

• http://developer.mozilla.org/web-tech/2008/10/14/firefox-31-beta-1-an-overview-of-features-for-web-developers/
• http://www.siberkultur.com/?q=firefox-3-1
• http://mehmetergin.blogspot.com/2008/10/firefox-geolocation-api-specification.html
• http://lifehacker.com/5063481/firefox-31-adds-keyword-filters-to-the-awesomebar
• http://lifehacker.com/396154/firefox-31-new-features-already-in-the-works
• http://lifehacker.com/5048604/firefox-31-to-add-private-browsing-mode
• http://lifehacker.com/5049728/firefox-31-to-enable-color-profile-support-by-default
• http://lifehacker.com/5062744/firefox-31-to-include-smarter-session-restore
• http://lifehacker.com/5063202/firefox-31-beta-1-now-available-for-download-first-look
• http://www.readwriteweb.com/archives/firefox_31_beta_1_geolocation.php
• http://blogs.zdnet.com/hardware/?p=2781
• http://news.cnet.com/8301-17939_109-10066397-2.html?part=rss&tag=feed&subj=Webware
• http://ed.agadak.net/2008/07/firefox-31-restricts-matches-keywords
• http://www.tgdaily.com/html_tmp/content-view-39752-140.html
• http://www.informationweek.com/galleries/showImage.jhtml?galleryID=263&articleID=211201744
• http://www.pclabs.com.tr/2008/05/23/mozilla-firefox-31-bu-sene-sonunda-cikiyor/

Web kod yazarlarını en çok zorlayan konulardan biri farklı tarayıcılara uyumlu kod yazmaktır. Birinin düzgün yorumladığını diğer farklı yorumlar ve bizim için arayış ve çile başlar, çözünce geçici bir sevinç yaşarız genelde. Farklı tarayıcılara göre kod yazmak bu iş için devamlı bir sorun olarak kalacağını düşünüyorum. Peki bu durumu nasıl aşacağız derseniz, yaşadığım süreçlerden size şunu söyliyebilirimki zamanla aynı hataları aldığımız için çözümü fazla zaman almıyor. Azda olsa farklı hatalarla karşılaşıyoruz, bunlarıda arayıp çözüyoruz. 

Web kod yazarları her zaman bir tarayıcı ile uğraşır. Vakti zamanında Netscape Navigator 4, Internet Explorer 5, Internet Explorer 5.5 uğraştık. Şimdide ve son olarakta Internet Explorer 6 ile uğraşıyoruz. 27 Ağustos’ta Internet Explorer 6 7.senesini doldurdu.

Ama asıl sorun standart dışı tarayıcılar için ürettiğimiz fazla kodlar. İşte burada Internet Explorer 6 sorun olmaya başlıyor.

Yaklaşık 1-1,5 senedir yazdığım tüm kodlarda Internet Explorer 6 ile sorunlar yaşamaktayım. Yaşadığımız sorunlardan dolayı moralimizin bozulması ve çalışma azmimizi kırılmasını. Harcadığımız gayret ve zamanı düşünürsek bu olay web kod yazarları için çok büyük bir dert. Bu sorunların manevi olduğu kadar maddi kayıplarıda var kaybedilen zaman düşünüldüğünde bir çok firma için ciddi parasal kayıp söz konusu. Buna Türkiye’deki bir çok firma bilmiyor, bilenlerde çare aramıyor. Ama yurtdışında durum farklı.

Internet Explorer 6 ile uğraşırken kaybedilen zaman ve eforu düşüne bazı firmalar(Facebook, Apple ve 37signals) web sitelerinde internet Explorer 6 sürümü için destek vermeyeceklerini bildirdi. Ayrıca internet Explorer 6′a karşı kampanya düzenleyen sitler var. Bir çok kod yazarı bu sorunu en kısa zamanda çözmek için çabalıyor. M. Dave Auayan  Mart 2009′da internet Explorer 6 uyumuna son vermek için bir site açtı IE Death March.

Internet Explorer 6. sürümünün bizi bu kadar uğraştırmasında Microsoft’un yeni sürüm çıkarmak için çok beklemesinin çok büyük katkısı var. Kullanıcı için bu bir bakıma iyi bir bakıma kötü sonuçlar doğurdu. İyi sonuçları bu süreçte alternatif tarayıcıların büyümesine katkı sağladı. Kötü sonuçlarını ise daha çok web kod yazarları çekiyor. Her yazdığı kodu internet Explorer 6′ya göre test edip uyarlamak zorundayız. Bu zorunluluğu hala Internet Explorer 6 kullanan %20-25′in üzerinde olan kullanıcı yüzdesi. Farklı istatistik sitelerinde farklı değerler alıyoruz. Benim sitemde %14 gibi bir oran var. 

CSS Problemleri ve Çözüm Önerileri adlı bölümdeki 14 konudan 10 tanesi internet Explorer ile ilgili sorunlar. Bunları sayarsak;

• IE’de Hata Ayıklamak için şartlı Yorumlar Kullanmak
• CSS Hata Ayıklama Yöntemleri
• Css de kodumuzu İE’den gizleme
• CSS ile Kutu modeli, sorunları ve çözümleri
• IE’da İkikat görülen Margin Problemi ve Çözümü
• IE’da min-width, min-height,max-width, max-height Kullanmak
• IE6′un Tekrarlayan Karakter Sorunu
• IE’un 3 piksel Metin Öteleme Hatası
• IE6′da CEE-EEE(peek-a-boo) Hatası
• Göreceli-Mutlak Konumlandırma Sorunu
• Kenar Boşluğu(Margin) Çökmesi
• Float Uygulanmış Elementleri Tam Kapsayamama Sorunu
• Internet Explorer 6 için saydam PNG desteği

Bunun dışında diğer konulardaki Internet Explorer 6 sorunlarını listelersek

• Özellik Seçicileri(Attribute Selectors)ie 6 desteklemiyor
• Pseudo-sınıfları ve Pseudo-elementleri ie 6 bir çok sınıfı desteklemiyor
• Sabit Konumlandırma (Postion:fixed) ie 6 desteklemiyor
• CSS ile Menü Yapmak III – Dikey Açılır Menüler
• CSS ile Menü Yapmak IV – Yatay Açılır Menüler

Görüldüğü gibi neredeyse yazdığım yazıların yarısında Internet Explorer 6 ile sorun yaşamışız ve çözüm üretmek zorunda kalmışız. 

İnsanı şöyle bir düşünce sarıyor. Bu insanlar hala niye Internet Explorer 6 kullanıyor. Bu konuda css-tricks’in ayrıntılı güzel bir çalışması var. http://css-tricks.com/why-people-still-use-ie-6/ isteyen bakabilir ben kısa kısa geçeceğim;

• Bir çok büyük şirket sürüm yükseltmekte yavaş davranıyor ve birçok kullanıcı şirketlerinden eski sürümlerden interneti dolaşıyor.
• Eski sürüm işletim sistemi kullanan kullanıcılar Windows 2000, Windows Me ve 98 hala ie6′yı kullanıyor
• Pasif internet kullanıcıları sistemlerini yenilemediği müddetçe yeni sürüme yükseltmesi 
• Yeni sürüm ve avantajlarından bi haber kullanıcılar

Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz ki biz ie6 ile uğraşmaya yaklaşık 1-2 sene daha devam edeceğiz gibi görünüyor. Microsoft’un ie 8 çıkarması belki bu süreci hızlandırabilir, ama ben pek ümitli değilim. Biz web kod yazarları bu konuda müşterinin istekleri doğrultusunda kod yazdığımız için elimizden gelen pek bir şey olmuyor açıkçası. 

Ne diyelim Internet Explorer 6′ya ölüm.

Kaynaklar

• http://wisdump.com/web-programming/campaigns-to-kill-the-web-browser-that-just-wont-die-internet-explorer-6/
• http://cdharrison.com/2008/09/04/death-to-ie6/
• http://www.webmaster-source.com/2008/09/04/fighting-internet-explorer-6/
• http://leblog.exuberance.com/2006/03/the_explorer_ta.html
• http://www.siberkultur.com/?q=37signals-ie6-destegini-kaldiriyor
• http://www.w3counter.com/globalstats.php
• http://www.thecounter.com/stats/2008/August/browser.php
• http://www.savethedevelopers.org/
• http://sonspring.com/journal/time-to-drop-ie6
• http://www.infoq.com/news/2008/07/ie6_on_its_way_out
• http://www.sitepoint.com/blogs/2008/08/25/is-it-time-to-ditch-ie6/
• http://css-tricks.com/why-people-still-use-ie-6/
• http://elliotjaystocks.com/blog/archive/2008/death-to-ie6/
• http://iedeathmarch.org/
• http://www.devlounge.net/column/the-death-of-internet-explorer-6-still-prematurely-called
• http://websitetips.com/css/solutions/
• http://my.opera.com/zomg/blog/2007/07/31/common-crossbrowser-css-issues

Google Chrome Safari’nin de alt yapısını oluşturan Webkit alt yapısı ile çalışıyor, buda bize Safari neyi destekliyorsa Google Chrome onu destekler ipucunu veriyor. Bir iki özellik(text-shadow ve @font-face) dışında aynı özellikleri destekliyor. CSS destek listesini görmek içintıklayınız.

Benim gördüğüm tek sorun kısayol background tanımında tanımlanan renkerler gelmiyor. Sayfa yenileme ve 5-10 saniye geçtikten sonra geliyor.

1. background:#f00 url(../images/ardalan.gif) top left repaet-x;

ardalan rengi olan #f00 gelmiyor.

CSS filtrelemesi olarak Safari için kullanılan filtreleme kullanılabilir.

1. <html>
2. <head>
3. <style>
4. body:nth-of-type(1) p{
5.    color: #ff0000; // sadece safari ve chrome görecek
6. }
7. </style>
8. </html>
9. <body>
10. <p>deneme olarak bunu yazıyorum</p>
11. </body>
12. </html>

Javascript ile yakalamak içinde 

1. var is_chrome = navigator.userAgent.toLowerCase().indexOf(‘chrome’) >
   -1;

yeterli oluyor. Ayrıca javascript hata yakalama konsolu için http://www1.qainsight.net:8080/2008/09/04/How+To+View+JavaScript+Errors+In+Google+Chrome.aspxsiteyi incelmenizi öneririm.

Erişilebilirlik açısından karnesi kötü bulunmuş. http://www.paciellogroup.com/blog/?p=92 sitesinde yazdığına göre erişilebilirlik açısından yeterli not alamamış. Tabi bu sitenin testi ne kadar kriter onu bilemem.

Eklentilerinin olmaması görünen en büyük eksiklik gibi. Yakında eklenti desteği geleceğini duymak bizi sevindirdi. 

Sonuç olarak tüm işlerini internetten gören Google gibi bir şirket için bir tarayıcı çıkarmak gecikmiş bir olay. Ayrıca benim acayibime giden Google’un Firefox ile arama alanı için 2011′e kadar uzattığı haberinin üzerinden kısa bir süre geçmesinden sonra internet tarayıcısı çıkarması. İşin içinde farklı hesaplar var gibi. 2006′da Firefox’a 56 milyon dolar ödediğini düşünürsek çok da anlamsız gelmiyor. 

Her yeni çıkan tarayıcının ardından web kod yazarları acaba bu da sorun çıkarırmı düşüncesi sarar ve hemen kodladığı sitleri kontrol eder ki bende öyle yaptım Allah şükür benim sitem(Üst menü ile resim arasında mesafede sorun var) hariç bir sorun yok. Google Chrome Acid 2 testinden geçerken Acid 3 testinden de mevcut tarayıcıların en yüksek puanı olan 79 alması ve standartlar uyması çok güzel bir gelişme. Böyle tarayıcının başımızın üstünde yeri var deriz.

Kaynaklar

Türkçe kaynak

• http://www.macosxpc.com/2008/09/02/googledan-webkit-tabanli-internet-tarayicisi/
• http://cnetturkiye.com/haberler/1267
• http://www.savassakar.com/?p=2029
• http://www.kurumsalhaberler.com/google/bultenler/googledan-yeni-web-tarayicisi-google-chrome
• http://www.potkal.com/yazi_icerik.asp?y1405
• http://www.mondaynay.com/2008/09/google-chrome-beta-web-browser/
• http://www.blicca.com/programlar/internet-tarayicilari/google-chrome-beta.html
• http://turk.internet.com/haber/yazigoster.php3?yazi21847
• http://www.burakkutbay.com/google-chrome-tarayici-analizi/
• http://www.chip.com.tr/konu/Google-Chrome-dan-ilk-guvenlik-acigi_8529.html
• http://blog-tr-ego.blogspot.com/2008/09/chrome-nedir.html
• http://notoku.com/google-chrome-acik-kaynakli-tarayici-projesi/
• http://zokoba.blogspot.com/2008/09/google-chrome-ilk-izlenimler.html
• http://www.mafiamax.com/2008/09/google-chrome-on-incelemesi.html
• http://www.siberkultur.com/?q=google-chrome-cikti
• http://www.webrazzi.com/2008/09/03/google-chrome-hakkindaki-goruslerim-ve-gorusleriniz/
• http://www.mmistanbul.com/makale/title/google-chrome-ve-browser-savaslari

Genel kaynak

• http://www.google.com/chrome/
• http://gizmodo.com/5044958/dr-frankensteins-browser-the-strangely-obvious-ancestry-of-google-chrome
• http://www.mattcutts.com/blog/google-chrome-communication/
• http://mashable.com/2008/09/03/awesome-google-chrome/
• http://blog.wired.com/business/2008/09/chrome-eliminat.html
• http://www.popularmechanics.com/technology/industry/4280717.html
• http://blogs.zdnet.com/hardware/?p=2481
• http://googlesystem.blogspot.com/2008/09/google-chromes-about-pages.html
• http://lifehacker.com/5044484/google-chrome-first-look
• http://www.readwriteweb.com/archives/does_google_have_rights_to_all.php
• http://mashable.com/2008/09/03/awesome-google-chrome/
• http://mashable.com/2008/09/02/chrome-windows/
• http://www.niallkennedy.com/blog/2008/09/google-chrome.html
• http://gigaom.com/2008/09/02/why-did-google-abandon-firefox/
• http://www.tgdaily.com/content/view/39174/118/
• http://www.techcrunch.com/2008/09/02/getclicky-analytics-service-tracking-2-google-chrome-usage/
• http://ptech.allthingsd.com/20080902/first-test-of-googles-new-browser/
• http://webworkerdaily.com/2008/09/02/google-chrome-is-it-ready-for-web-workers/
• http://news.cnet.com/8301-17939_109-10030718-2.html?part=rss&tag=feed&subj=Webware
• http://news.cnet.com/8301-17939_109-10030962-2.html?part=rss&tag=feed&subj=Webware
• http://internetducttape.com/2008/09/02/why-google-chrome-isnt-my-default-browser/
• http://www.zeldman.com/2008/09/03/a-bug-in-google-chrome/
• http://www.evotech.net/blog/2008/09/css-hack-for-google-chrome-and-safari-31/
• http://davidwalsh.name/detecting-google-chrome-javascript
• http://lifehacker.com/5044518/enable-chromes-best-features-in-firefox
• http://lifehacker.com/5044668/beta-browser-speed-tests-which-is-fastest

javascript motoru 

• http://www.blicca.com/haberler/yazilim/mozilla-tracemonkey-vs-chrome-v8.html
• http://arstechnica.com/journals/linux.ars/2008/09/03/new-firefox-javascript-engine-is-faster-than-chromes-v8
• http://prosenjit23.wordpress.com/2008/09/03/google-chrome-mozilla-firefox-microsoft-ie-sunspider-javascript-performance-test-results/
• http://blogs.zoho.com/uncategorized/firefox-31-google-chrome-javascript-wins-flashsilverlight-lose/