Firefox6 çıktı. Mozilla’da artık hızlı tarayıcı sürümleri çıkarmaya başladı. Her neyse ki otomatik güncelleme özelliği sayesinde kullanıcılar hızla yeni sürüme geçiyor. Otomatik güncelleme kullanıcının Firefox Hakkında penceresini açması ile çalışıyormuş. İlginç bir yöntem.

Firefox 5 çıkalı yaklaşık 2 ay olmuştu ve 16 Ağustos’ta Firefox 6 çıktı tabi bu kadar hızlı sürüm çıkınca yeni sürüm ile birlikte hata düzeltmeleri ve bir kaç özellik ile yetinmemiz gerekiyor. Yeni sürümün Firefox’daki en büyük sorunu eklentilerin uyumsuz olması, eklentiler daha yeni Firefox5’e uyum sağlamışken şimdi Firefox6 ile bu sorunu tekrar yaşacayacağız.

Hız konusunda Google Chrome’a yetişmeye çalışan Firefox bu yeni sürümde hızlanmanın bir önceki sürüme göre %20 olduğunu söylüyor. Linux kullanıcıları için daha kararlı ve hızlı bir sürüm olduğu söyleniyor.

Adres barda web sitesinin isim kısmını ön plana çıkaran bir değişiklik yapılmış. Bu özellik bir çok yeni nesil tarayıcıda vardı zaten. Hatta İnternet Explorer’da bile vardır :

Detaylı yetkilendirme özelliği ile artık site bazlı yetkilendirme imkanı sunuyor bize Firefox6. İzin Yöneticisi penceresini adres bara about:permissions yazarak açabiliyoruz. Bu pencereden web sitelerinin tek tek çerezlerin, parolaların, popup pencerelerini, çevirim dışı depolamayı ve konum bilgilerini kullanmasına dair izinleri ayarlayabiliyoruz.

JavaScript Karalama Defteri(Scratchpad): FireBug’ın konsolune benzer bir işleve sahip bu uygulama herhangi bir eklenti kurmadan tarayıcının kendi özelliği olarak geliyor. Bu araç ile javascript kodlarımızı çalıştırabiliyoruz.

Daha fazla HTML5, CSS3 ve DOM özelliği desteği geldi.

• WebSocket son hali desteği geldi. Websocket özelliği sunucu ile tarayıcı arasında bir bağlantı kurulmasını sağlıyor, bu sayede biz mesajlaşma servisi, çok kullanıcılı oyunlar vb çok güzel uygulamalar yapma imkanı sağlıyor. Aslında ajax teknolojisinin standartlaştırılmış hali gibi geldi bana.
• HTML5 <progress> etiketi destekleniyor. ::-moz-progress-bar özelliği ile stilini ayarlayabiliyoruz.
• Yeni -moz-orient özelliği örneğin progress barın dikey mi yataymı olacağını ayarlayabiliyoruz.

• HTML5 ses ve video elementlerinde metinleri izleyebilmemizi sağlayan <track> elementini destekliyor.
• CSS3 border-radius özelliği artık iframelerde uygulanabiliyor.
• Özel veri özelliklerine(data-*) DOM’un element.dataset özelliği erişebilme imkanı sağlıyor.
• -moz-text-decoration-color Bu yeni özellik text decorations’a renk veriyor, örneğin underlines, overlines ve strikethroughs olarka tnaımlanan çizgilere.
• -moz-text-decoration-line Bu özellik bir elemena atanacak text decorations çeşidini belirliyor.
• -moz-text-decoration-style Bu özellik text decorations stilini belirlememizi sağlıyor, örnek underlines, overlines, and strikethroughs, single-strokes, double strokes, wavy lines, dotted lines vb.
• -moz-hyphens özelliği ile kelimelere tireleme yapabiliyoruz. (none, manual, auto).
• window.matchMedia() metodunu kullanarak medya sorgularını programatik olarak kontrol edebiliyoruz.
• Server-Sent Events desteği eklenmiş. Bu API sunucuya istemci tarafından uyarı mesajları göndermeye izin veriyor. Bir mesajlaşma örneği
• Touch eventları destekliyor. Dokunmatik ekranlar ve trackpadlerde bu özellikleri kullanabiliyoruz artık.
• Tüm destek listesini görmek için tıklayınız.

Kaynaklar

• http://www.favbrowser.com/download-firefox-6-beta-1-for-pc-android/
• http://venturebeat.com/2011/08/16/firefox-6/
• http://hacks.mozilla.org/2011/08/firefox6/
• http://www.sitepoint.com/firefox-6-whats-new/
• https://developer.mozilla.org/en/Firefox_6_for_developers
• http://www.pcworld.com/businesscenter/article/229447/ready_for_firefox_6_heres_whats_on_the_way.html

Firefox’un 5. sürümü çıktı. En güzel yanlarında birisi artık Chrome gibi otomatik güncellenmesi. Her sürümde tekrar tekrar indirme dönemi bitti Firefox içinde darası diğer tarayıcıların başına, özellikle İnternet Explorer’un. Otomatik güncelleme olmadı ise Yardım- Firefox hakkında penceresinde güncelle butonu ile de yapabilirsiniz.

Chrome’un hızlı sürüm numarasını kıskanan Firefox, 4.5 sürüm diyebileceğimiz bir sürümü yeni bir sürüm olarak bizlere sundu. Yeniliklerine göz atalım.

• CSS animasyon özelliğini destekliyor
• Canvas, javascript, hafıza ve ağ performansını arttırmış
• HTML5, XHR, MathML, SMIL ve canvas standartlarını geliştirmiş
• Aktif olmayan sekmelerdeki setTimeout ve setInterval değeri 1000ms ile sabitlenerek performans artışı sağlanmış.
• Firefox 5 daha az kullanıcı bilgisini göndererek kullanıcı mahremiyetine daha fazla duyarlı olacakmış. Do-Not-Track başlık özelliği ile daha iyi gizlilik sağlıyor.
• HTTP mantalitesi yenilenerek performans arttırılmış

Daha hızlı bir sürüm olmuş, bu hız meselesini gittikçe kavrıyor Firefox, yakında chrome’u yakalar gibi.

Ayrıca Firefox 5 ile gelen yeni bir site http://firefoxtweetmachine.com/ Twitter makinesi güzel olmuş.

Kaynaklar

• http://www.favbrowser.com/download-firefox-5-final/
• http://mashable.com/2011/06/21/firefox-5/
• http://venturebeat.com/2011/06/21/firefox-5-launches-only-months-after-last-version
• http://hacks.mozilla.org/2011/06/firefox5/
• http://www.sitepoint.com/firefox-5-released
• http://blog.mozilla.com/blog/2011/06/21/mozilla-delivers-new-version-of-firefox-first-web-browser-to-support-do-not-track-on-multiple-platforms/
• http://www.pcextra.com.tr/haber/2011/06/firefox-5-soft-acilisin-ardindan-resmi-olarak-da-cikti

Yenilenen Arayüz

Yeni nesil bir çok tarayıcıda gördüğümüz içeriğe daha fazla alan bırakan yeni tasarım kabulünü Firefox 4’de de görüyoruz. İnternet Explore 9’da dediğimiz gibi hepsi ortalama olarak doğru yolu buluyor.

Daha derli toplu bir arayüze kavuşmuş Firefox4. Gerçi o kadarda problememiz yoktu arayüzü ile ilgili, ama yenilenmiş daha hoş olmuş. Sekmeler Chrome’daki gibi üste alınmış. Ana bir Menü Sağ üst köşeye Firefox başlığı ile eklenmiş. Ana Sayfa ve Yerimleri arama kutusu yanına yerleştirilmiş. Ayrıca Yeni Eklenti Düzenleme arayüzü eklenmiş.

Performans

Bencee en büyük artıyı hızdan, performanstan yana olmuş. Bellek kullanımda uzun süreli kullanımda şişmeler oluyor ve can sıkıcı sonuçlar doğruyordu. İlk kullanım deneyimlerime göre gayet başarılı bir gelişme olmuş bu konuda. Google Chrome’un öncülüğünde artık tüm tarayıcıların önceliğini hız konusuna veriyor. Bence bu güzel bir gelişme.

Yenilenen javascript motoru(Jägermonkey) ve HTML5 motoru sayesinde bir önceki sürüme göre 6 kat daha hızlı olduğunu söylüyor Mozilla. Bunu kullanırken hissediyorsunuz. Ayrıca “hardware acceleration” sayesinde hızlanma daha fazla hissediliyor. İnternet Explorer 9’dan hatırladığımız bu özellik grafik işlemciyide devreye sokuyor.

Eklentileri güncellemeleri arkaplanda yükleyerek eklentilerin eski sürümlerdne dolayı yavaşlamasını engelliyor. Eklenti güncellemeleri sonrası tarayıcı kapatıp açmaya gerek yok artık.

Yeni Sekme Özellikleri

Panorama özelliği sayesinde çok fazla sekme kullanan kullancılar için bir düzeni sağlamak artık daha kolay olacak.

Sekmeli yapıya geçtikten sonra bir çok insan sekmelere alıştı, bunun sonucu olarakta sekmeleri düzenleme ihtiyacı duydular. Bu ihtiyacı çok iyi gören Firefox mart ayındaki bu yeni tarayıcı sürümleri içinde belki en iyi özelliği kullanıcılarına sundu.

Ayrıca sekmeleri sabitleme özelliğide eklendi. Daha önce Chrome’dan alışık olduğumuz uygulama sekmeleri sabitleme özelliği artık Firefox’da da var. Çok kullandığımız özellikleri veya uygulamaları sabitleyerek devamlı göz önünde tutuyoruz. Sabitlenen sekmeler görüntü olarakta sadece ikonları görünür kalıyor, bölylelikle fazla yer kaplamıyor.

Senkronize Firefox (Firefox Sync)

Daha önce eklenti olarak sunduğu bu özelliği artık program içinde geliyor. Farklı araçlar ile internete girenler için ve farklı yerlerde tarayıcısının özelliklerini her kullandığı yere taşımak isteyenler için güzel bir özellik. Tüm tarayıcı bilgileriniz ve ayarlarınızı her kullandığınız yerden erişmenizi sağlıyor bu özellik.

Web Standartları Desteği Arttı

• HTML5 yorumlama motoru geliştirildi,
• HTML5 Form elemanları, form doğrulama ve form özellikleri desteğini arttırıldı,
• HTML 5 Yapısal elemanları desteği sunuyor. <article>, <section>, <nav>, <aside>, <hgroup>, <header> ve <footer>,
• HTML5 hidden özelliğini destekliyor,
• Yeni HTML5 özelliklerini destekliyor: <mark>, <figure> ve <figcaption>,
• WebSocket APı desteği sağlıyor,
• WebGL desteği sunuyor,
• Google’un çıkardığı WebM video formatı desteği sunuyor,
• SVG animasyonu SMIL desteği sunuyor,
• Medya elementlerinin(video, audio) buffered özelliğini destekliyor,
• Medya elementlerinin(video, audio) preload özelliğini destekliyor,
• CSS geçiş(transitions) özelliği desteği sunuyor,
• Matematiksel işlemler yapmayı sağlayan -moz-calc özelliği desteği sunuyor,
• CSS dokunma özellikleri desteği sunuyor,
• -moz-font-feature-settings, -moz-tab-size, resize özelliklerini destekliyor
• CSS3 :-moz-handler-crashed, :-moz-placeholder, :-moz-submit-invalid, :-moz-window-inactive, :invalid, :optional, :required ve :valid sözde sınıflarını ve :-moz-focusring sözde seçici desteği sunuyor
• -moz-background-size yerine background-size, -moz-border-radius yerine border-radius ve -moz-box-shadow yerine box-shadow isim değişikliklerini yapıyor
• Firebug’dan alışık olduğumuz Web Konsol özelliğini sunuyor

Diğer Özellikler

Beni izleme(Do Not Track) özelliği eklenmiş,  Çoklu dokunma özelliği ve daha güvenli gezintiler için bazı özellikler sunuyor. Ayrıca Chrome’dan alışık olduğumuz otomatik güncelleme özelliği ile biz indirmeden yeni sürümler kurulacak artık. Bu özellik tüm tarayıcılara gelirse çok güzel olur.

Sonuç

Mart ayı tarayıcılar için kendilerini gösterme zamanı olarak geçiyor. Her yeni özellik bizi heyecanlandırıyor. Gelişen web teknolojilerine ayak uyduran tarayıcılar ayrıca yeni ve kullanışlı özelliklerde sunuyor. Firefox’un hız sorununu bu sürümde düzelttiği kanısına varsam da uzun süreli kullanımlardaki performansını görmeden kesin bir şey söylemek zor.

Firefox’a FireBug ile olan göbek bağım nedeni ile benim için Firefox birincil tarayıcımdır ve bu yeni sürüm ile birlikte bu daha çok pekişecektir.

Son olarak rekabet güzel şey.

Yeni nesil tarayıcıların Hız testi http://lifehacker.com/#!5784396/browser-speed-tests-firefox-4-internet-explorer-9-chrome-11-and-more

Kaynaklar

• http://www.mozilla-europe.org/tr/firefox/features/
• http://limi.net/articles/firefox-4
• http://www.youtube.com/watch?v=gFmuNApHFec&feature=autoshare
• http://hacks.mozilla.org/2010/07/firefox4-beta2/
• http://hacks.mozilla.org/category/firefox-4/
• http://hacks.mozilla.org/category/firefox-4/
• http://blog.mozilla.com/blog/2011/03/18/check-out-what%E2%80%99s-coming-soon-in-firefox-4-2/
• http://www.webrazzi.com/2011/03/22/firefox-4/
• http://lifehacker.com/#!5784255/whats-new-and-awesome-in-firefox-4
• http://hacks.mozilla.org/2011/03/firefox4-performance/
• http://www.favbrowser.com/download-firefox-4-final/
• https://developer.mozilla.org/en/Firefox_4_for_developers

Mozilla’nın en güzel yanlarında biriside bence bu. Belli aralıklarla çıkan sürümlerde bir çok sorunlar gideriliyor ve yeni özellikler ekleniyor. Bu İnternet kullanıcısına ve özellikle web sayfası geliştiricilerine çok büyük avantajlar sağlıyor. Eğer aynı yöntemi Microsoft’da uygulasa idi biz ie6 gibi bir garabet ile uğraşmıyor olacaktık. Belki bu kadar rekabet olmayacaktı ama bizde yenilikleri daha hızlı uygulayacaktık. Neyse yine ie6 ile uğraşmayalım.

Firefox 3.6 çıktı. Buradan indirebilirsiniz.

Gelelim yeniliklere;

• Dil Desteği: Bir çok dilde aynı anda çıktı, aralarında Türkçe’de var
• Personas: Daha önce kullandığımız Personas(yani tarayıcı çerçevesini tasarlama aracı) daha kolay kullanıma sunulmuş. Tek tık ile tarayıcı çerçevesini değiştirebiliyoruz. Ben bu konuda Mozilla’nın daha cüretkar davranarak css kodu ile tarayıcı çerçevesini değiştirme yönünde bir çalışması olduğunu okumuştum, ama hala geliştirme aşamasında galiba. Ne güzel olurdu tüm tarayıcı görünümünü değiştirmek. Tasarımcılara biraz daha iş çıkardı.
• Plugin Güncelleme: Daha etkin bir plugin güncelleme sistemi. Eski pluginlerin bir çok dezavantajını gören Firefox bu konuda daha güzel bir çözüm bulmuş ama ne kadar kullanılır bilemem.
• Gelişmiş Video Desteği: Videolara tam ekran desteği ve HTML5 ile gelen poster frames desteği gelmiş. Şimdilik genel projelerimiz için pek bir şey ifade etmiyor.
• Javascript Performansı: Javascript performansında hızlandırmaya gidilmiş. Ayrıntılı bilgi için tıklayınız.
• Form Tamamlama: Formlardaki bezer alanlar için Firefox geçmişindekiler ile eşleşiyor ise otomatik tamamlıyor.
• 3. Parti Yazılım Desteği: Yeni sürüm ile birlikte 3. parti yazılımcıların Firefox entegrasyonu daha kolay olacağı söyleniyor.
• WOFF Desteği: Daha önce font-face özelliğini anlatırken belirttiğim gibi WOFF font desteği geldi. Bu tip yazı tipi dosyları diğerlerinin yarısı kadar boyutları olduğunu belirterek bu kısmı kapatayım.
• CSS: Yeni CSS özellik desteği gelmiş.
  • Gradyen özelliği ilk olarak webkit geliştiricilerinin geliştirdiği bir özellikti, Firefox’da bu kervana katıldı, ama biz uygulayamıyacağız, çünkü ie desteklemiyor. İE’ye de javascript ile bir çözüm bularak kullanabiliriz. Doğrusal ve radyal granyen desteği geldi Firefox 3.6 ile. CSS web sitelerinin görselliğini tek başına ele alacak gibi.
  • Çoklu background desteği geldi. CSS3 ile gelen bu özellik bence Firefox için gecikmiş bir destek ile geldi. Gerçi ie desteklemediği için şimdilik duracağız. Bu özelliği kullanımı ile neler yapabileceğimizi düşünmek bile yeter. Ah ulan Microsoft.
  • Farklı medya tiplerinin desteği geldi. Ayrıntı için tıklayınız.
  • Background genişletme özelliği geldi, CSS3 ile birlikte gelen bu özellik, Firefox3.6 ile destekleniyor. Flash ile yapılan %100 genişlik ve yükseklikteki sitelerde ardalana konulan sayfa backgroundunu artık css ile yapabileceğiz, ama şimdi değil. Ah ulan Microsoft
  • pointer-events özelliği desteği gelmiş. Bu özelliği bende ilk defa görüyorum desem yalan olmaz. Buradaki örnek aydınlatıcı.
  • ve bunun haricinde irili ufaklı özellikler gelmiş ve sorunlar giderilmiş.
• HTML5 ve DOM Desteği: Yeni DOM ve HTML5 destekleri gelmiş. Drag&Drop API ve File API. Örnekleri görmek için videoyu izleyin.
• Hız: İlk kurulumdan sonra daha hızlı olduğunu söyleyebilirim, ancak bunu kullandıkça göreceğiz. FireBug1.5 ve Firefox3.6 performansının daha iyi olduğunu kesin. Mozilla’nın iddiasına göre %20′lik bir hızlanma varmış.
• Ortama Adapte Olmak: Yeni device API’si desteği ile artık desteği olan makinelerde Firefox duruma göre vazife çıkaracak ve görünümünü ayarlayacak. Nasıl olduğunu görmek için videoyu izleyin. Çoğunlukla Mac kullanıcılarının kullanacağı bir özellik gibi.

Birde yapımcılarından Mike Beltzner’dan dinleyelim

Kaynaklar

• http://www.mozilla.org/firefox/
• http://blog.mozilla.com/blog/2010/01/21/firefox-3-6-release/
• https://developer.mozilla.org/En/Firefox_3.6_for_developers
• http://hacks.mozilla.org/2010/01/firefox-3-6-is-here/
• http://lifehacker.com/5453782/firefox-36-officially-available-brings-speed-increases-one+click-themes-and-more
• http://download.cnet.com/8301-2007_4-10438907-12.html
• http://hacks.mozilla.org/2010/01/javascript-speedups-in-firefox-3-6/
• http://demos.hacks.mozilla.org/openweb/uploadingFiles/

Daha önce Firefox 3.1 yenilikleri adlı bir makale yazmıştık. Ancak sonra Mozilla bu sürümü biraz daha geliştirip biraz daha özellik ekleyip Firefox 3.5 diye sundu bizlere. Yukarıdaki video’da aslında bir çok şey açıklanmış. Ama yinede biz bir kaç cümle ile de olsa bir şeyler yazalım.

Önceki makaleden

• Geolocation
• @font-face desteği
• HTML 5 Video ve Auido Desteği Bu özellik sayesinde video üzerine sağ tıklayıp kaydet diyerek kaydedebiliyoruz. Video ve müzik eklemek için flash’a gerek yok artık.
• Adres Bar yenilikler
• Yeni Javascript Motoru – TraceMonkey
• XHR

Önceki makalemde bahsetmediğim kısımları burada sizlerle paylaşmak istiyorum.

Yeni Kapatılan Pencereler

Birçoğumuz yaşamışızdır, kapattığımız Firefox penceresini tekrar geri getirmeyi. Bu aslında "Yeni kapatılan sekmeler" olarak vardı ancak şimdi pencere olarakda önceki pencereler dönebiliyoruz.

Yeni Görünümlü Gizlilik Sekmesi

Gizli(Private) Sekme özelliği sayesinde gezdiğimiz sitelerin çerezleri siliniyor ve girdiğimiz siteler hakkında bilgiler toplanmıyor. Google Chrome, Safari ve IE8′deki bu özellik Firefox 3.5 ile birlikte geliyor. Firefox 3.5′de bu özelliği Tools – Start Private Browsing deyip balta biliyor ve sonra işimiz bitincede Tools – Stop Private Browsing tıklamamız yeterli. Ctrl + Shift + P kısa yolu yardımı ile daha kolay yapabiliyoruz.

Daha gelişmiş "Geçmişi Sil" Seçenekleri

Geçmişi sil özellikleri arttırılmış. Artık geçmiş 1 saat, 2 saat, 4saati veya bu günü sil diye biliriz. Her şeyi sil seçeneğide mevcut.

Bu siteyi unut özelliği

Bu özellik sayesinde bir daha girmeyeceğimiz sitenin ön bellekteki bilgilerini silebiliyoruz. Sun domain bilgileri buna dâhil değil.

Daha Gelişmiş Sekme Özellikleri

Diğer tarayıcılarda olan sekme ekleme düğmesi Firefox 3.5′e de eklenmiş durumda. Ayrıca Her sekmeyi kendi başına tek olarak görmek ve çalıştırmak için sekmeyi çekip çıkarmak yeterli.

Firefox İkonunu Yeniledi

Firefox 3.5 ile birlikte ikonunu da yeniledi.

Firefox 3.5 indirmek için tıklayınız.

Kaynaklar

• http://www.dkszone.net/2009/06/new-features-in-firefox-35.html
• http://www.youtube.com/watch?v=k5Zbc-Rg6e8
• https://developer.mozilla.org/en/Firefox_3.5_for_developers (web geliştiriciler için yenilikler)
• http://www.maximumpc.com/article/features/9_amazing_new_features_firefox_35
• http://www.marcozehe.de/2009/06/26/new-accessibility-features-in-firefox-3-5/ (erişebilirlik açısından)
• http://osrevolution.com/os-software/firefox-35-features-review (10 özellik)

Burada ie8′de css düzeltmesi yapmamız gerektiğinde nasıl bir yol izleyeceğimiz konusunda bir ipucu vereceğim.

	.uyari { color /*\**/: red\9 }

Bir çok yerde bu kodun tek başına ie8 için yeterli olduğu yazıyor. Ama ben test ettiğimde ie7′de bu kodu görüyor. Bunun için

    .uyari{color:blue} /* tum taricilar */
    .uyari { color /*\**/: red\9 } /* ie8 ve ie 7 */
    *+html .uyari{color:blue} /* ie 7 */

Şeklinde bir çözüm işimize yaracaktır.

Örneği görmek için tıklayınız.

Ayrıca şartlı yorumlar yardımı ile de yapabiliriz.

<!–[if gte IE 8]>
	<style type="text/css">
	.uyari {
		color: red;
	}
    </style>
<![endif]–>

Ayrıca daha önce bahsettiğimiz ie7 gibi yorumlama kodu var.

<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=EmulateIE7" />

Testlerimi ietester ile yaptım.

• http://paulirish.com/2009/browser-specific-css-hacks/
• http://acidmartin.wordpress.com/2009/06/04/css-hack-for-internet-explorer-8/
• http://snipplr.com/view/15167/ie8-csshacks/
• http://www.evotech.net/blog/2009/03/ie8-css-support/
• http://www.fatihhayrioglu.com/internet-explorer-8i-7-gibi-yorumla-kodu/

<meta http-equiv="X-UA-Compatible" content="IE=EmulateIE7" />

Kodunu sitemize eklememiz yeterli. Bu META etiketi sayesinde Sayfalarımız Internet Explorer 7′de görünüyor gibi yorumlanacaktır.

Bir projede meta’ların ilk başına yazınca olmadı, </head>’in bir öncesine koyunca oldu aklınızda bulunsun.

Genel olarak değerlendirdiğimizde daha hızlı, daha güvenli ve yeni özellikler sunuyor ie8. Kod yazarları için ie8′in en büyük avantajı CSS2.1(CSS3′ün bazı özelliklerini destekliyor) ve javascript standartlarını tam desteklediğini duyurmasıdır. Ayrıca sorun yaşadığımızda bize ie7 gibi davranma seçeneği sunması da güzel.

Bence Microsoft Internet Explorer 8 diğer tarayıcıların yükselişini engelleyecek yetenekte bir tarayıcı değil. Bunda kaybedilen pazar paylarının ve alternatiflerine hızlı yanıt verememesinin büyük etkisi var. Ayrıca ie6 gibi garabet bir tarayıcıya uzun yıllar bizi mahkum etmeninde etkisi var. Bence Windows tarayıcı pazarından çekilmelidir. Tek güzellik standartlara uygun bir tarayıcının böyle yaygın bir işletim sistemi ile gelmeside güzel. 

Bu arada bize güzel bir iş çıktı yaptığımız siteler ie8′de sorunlu mu değil mi? Kontrol zamanı

İndirmek için tıklayınız.

• http://www.melihbayramdede.com/2009/03/19/internet-explorer-8-yayinlandi-hemen-indirin/ 
• http://ajaxian.com/archives/ie-8-launches-at-mix09-probably-without-one-of-your-features 
• http://www.readwriteweb.com/archives/microsoft_releases_internet_explorer8_rc1.php 
• http://www.computerworld.com/action/article.do?command=viewArticleBasic&articleId=9129906 
• http://blog.wired.com/business/2009/01/more-details-ab.html 
• http://www.microsoft.com/windows/internet-explorer/beta/readiness/developers-new.aspx 
• http://ejohn.org/blog/javascript-in-internet-explorer-8/ 
• http://www.alistapart.com/articles/beyonddoctype 
• http://blogs.msdn.com/ie/archive/2008/01/21/compatibility-and-ie8.aspx 
• http://blogs.msdn.com/ie/archive/2008/03/03/microsoft-s-interoperability-principles-and-ie8.aspx 
• http://daron.yondem.com/tr/PermaLink.aspx?guid=e649f2d5-0f91-4ed0-a231-74321d01d5b3 
• http://www.fatihhayrioglu.com/internet-explorer-8e-kisa-bir-bakis/
• http://www.thestandard.com/news/2009/01/28/ie8-rc1-gains-ground-javascript-race
• http://blogs.msdn.com/ie/archive/2009/01/29/overview-of-platform-improvements-in-ie8-rc1.aspx

secici {
    opacity: .75; /* Standard: FF gt 1.5, Opera, Safari */
    filter: alpha(opacity=75); /* IE lt 8 */
    -ms-filter: "alpha(opacity=75)"; /* IE 8 */
    -khtml-opacity: .75; /* Safari 1.x */
    -moz-opacity: .75; /* FF lt 1.5, Netscape */
}

Örneği görmek için tıklayınız.

Kod aslında tek satır olması gerekir ki CSS 3 ile birlikte bu tek satır olacaktır. opacity: değer; tanımı ile halledeceğiz. Ama şu an yürürlükte olan tarayıcılar için yukarıdaki 5 satır kodu yazmalıyız.

Bu kodu yazmak o kadar da sorun değil, ama eğer bu kodu yazdığınız sayfanızı W3C doğrulamasından geçirirseniz aşağıdaki gibi bir hata alacaksınız.

Bence W3C doğrulması çok önemli olmasada bazen şartlar doğrulama gerektirdiğinde(mesela müşteri istediğinde) bu sorunu çözmek için bir kaç yöntem var.

Bu yöntemlerden biri javascript fonksiyonu hazırlayıp bu fonksiyon yardımı ile elemanlarımızı saydamlaştırma;

function donuklastirma(element, donukDeger){
    var oe = document.getElementById(element);
    // donuklastirma degeri
    oe.setAttribute("style", "opacity:"+ donukDeger +";")
    if (oe.style.setAttribute) // IE icin
    oe.style.setAttribute("filter", "alpha(opacity="+ donukDeger*100 +");")
}

Örneği görmek için tıklayınız.

Diğer bir yöntemde ise ayrı bir css kodu yazıp bu kodu javascript ile ekleyebiliriz

<script type="text/javascript">
document.write('<link rel="stylesheet" type="text/css" media="screen" href="style/donuklastirma.css" />');
</script>

Sorun: opacity tanımı kapsadığı elemanın içeriğini de etkiler bunu engellemek için Robert Nyman’ın bir çözümü var. http://robertnyman.com/2010/01/11/css-background-transparency-without-affecting-child-elements-through-rgba-and-filters/ denemedim bir bakın isterseniz.

Kaynaklar

• http://blog.evaria.com/2007/validate-css-style-opacity/
• http://snipplr.com/view/10094/crossbrowser-opacity/
• http://perishablepress.com/press/2009/01/27/cross-browser-transparency-via-css/

• http://www.codeguru.com/forum/showthread.php?threadid=458411
• http://snipplr.com/view/707/setopacity/
• http://www.ertugrulhaskan.com/blog/?p=548
• http://www.aybim.com.tr/progs/acsstxt17.html
• http://www.mehmetduran.com/detay.aspx?detay=19
• http://www.kodaman.org/yazi/sizi-css3-ile-tanistiracak-5
• http://www.ahmetcelik.org/?p=220
• http://mfyz.com/?/dokuman/82/css-ve-transparanlik/
• http://scriptiz.org/?p=1067

Geolocation

Geode internet tarayıcıları için yeni kavram. Mozilla laboratuarlarının geleceğin tarayıcıları hakkındaki düşüncelerinden biri idi bu. Kullanıcıların yerini belirleyip ona göre sayfalar ve içerikler sunmak . Örneğin yeni bir yere taşındınız ve en yakın yemek yyiyecek yeri veya marketi bulmak için internet tarayıcını size yardımcı olabilecek.

Firefox 3 ile eklenti yardımı ile gelen bu özelliği, isterseniz deneyebilirsiniz. Buradan indirip deneyebilirsiniz. Deneme yapmak için örnek bir siteye yönlendiriyor, ancak Türkiye’den kullananlar için hata veriyor. Türkiye’deki ip durumu düşünüldüğünde pek kullanışlı bir araç olmayacak. Ama ne diyelim gelecekten ümitliyiz.

Gizlilik konusuda düşünülerek kullanıcının verdiği kadar bilgi ile sonuçları gösteriyor. Üst barda çıkan bilgi ekranı yardımı ile yapılacak.

Firefox3.1 ile birlikte gelecek olan özellik Geode eklentisinden daha iyi olacağı W3C Geolocation specification standartlarını destekleyen bir yapı kullanılacağı belirtiliyor. Bu standardı javascript gibi düşünebiliriz.

İnternet tarayıcıları gittikçe kullanıcıya daha çok düşünen araçlar olmaya başlıyor. Son zamanlardaki rekabet en çok kullanıcıya yaradığı kesin.

http://www.informationweek.com/galleries/showImage.jhtml?galleryID=263&articleID=211201744 sitesinde 3-10 arasındaki resimler bize işleyişin nasıl olduğunu güzel bir şekilde gösteriyor.

@font-face ile yazı tipi desteği

Web kod yazarları ve tasarımcıların en büyük sorunlarından birisi işletim sistemin desteklediği başlangıçta yüklü yazı tipleri dışındaki yazı tiplerini web sitelerinde kullanamama sıkıntısıdır. Tam bir kullanamama diyemeyiz tabi kullanabiliyoruz ama başlangıçta yüklü olanlar gibi değil.

Firefox 3.1 ile birlikte gelen bu özellik desteği sayesinde farklı yazı tipleri kullanımında büyük bir adım daha atılmış oluyor. Gelecek ümit veriyor bize.

Mac ve Windows kullanıcıları için eklenen bu özelikle Linux için Firefox 3.1 kararlı sürümü ile birlikte gelecekmiş.

Beni en çok sevindiren özelliği bu oldu açıkçası.

@font-face {
font-family: "Bitstream Vera Serif Bold";
src: url("http://developer.mozilla.org/@api/deki/files/2934/=VeraSeBd.ttf");
}

Video ve Auido Desteği

HTML 5 ile birlikte gelen <video> ve< auido> elemanı desteği Firefox 3.1 ile birlikte geliyor. Bu elemanlar sayesinde görüntülü ve işitsel öğeleri web sayfalarına eklemek daha basit olacak. Ayrıca Javascript ile bu nesneleri etkileşimli kullanabileceğiz.

Adres Çubuğunda Yenilikler

Adres çubuğunda özel karakterler ile arama sağlanarak sınırlarımızı belirlememiz sağlanmış. Yeni çıkan tarayıcılarda adres çubuğu artık çok fonksiyonlu hale getirilmeye başlandı. Firefox3.1 ile gelen özel arama karakterleri yardımı ile aramayı neredeyse tek adres çubuğuna taşımışlar diyebiliriz.

^ işareti ile geçmişte gezdiğimiz sayfalarda arama yapabiliyoruz.
* işareti ile favorimize eklediğimiz sitelerde arama yapabiliyoruz
+ işareti ile eklediğimiz etiketlerde arama yapabiliyoruz.
# işareti hem başlıkta hemde etiketde arama yapmak için kullanıyor.

Yeni Javascript Motoru – TraceMonkey

Yeni Javascript motoru ile Google Chrome’un tahtını elinden aldı. SunSpider JavaScript testinde bir numara. Google Chrome’un geliştirdiği Javascript motoru ile tarayıcılar Javascript motorlarını tekrar gözden geçirmek zorunda kaldı. Firefox yeni Javascript motoru ile hızını arttırdı. Rekabet kullanıcıya yarıyor.

TraceMonkey başlangıçta kapalı geliyor açmak için

1. Adres bara about:config yazın
2. Filter alanında javascript.options.jit.content girip üzerine iki kere tıklayıp false olan değeri true yapın
3. Tarayıcıyı açıp kapatın

XHR

XMLHttpRequest (XHR) API’si. Javascript ve diğer diller tarafından kullanılan bu API, sunucu ve istemci arasında XML ve diğer verilerin aktarılmasını sağlıyor. Bu API’nin Firefox 3.0 ile beraber gelmemesine sebep olarak, XHR’nin spesifikasyonlarının kesinleşmesi ve güvenlik modelinin iyileştirilmesi için biraz daha zamanın olmasıymış. Mozilla yeterli zamanın geçtiğine kanaat getirmiş ki 3.1 bu özelliği eklemiş.

Bu özelliklere ek olarak

• Web Standartlarına daha uygun: Gecko düzen motorunu web standartlarına daha uygun hale getirilmiş. Acid 3 testinden 89 alarak mevcut tarayıcılar(Google Chrome, İnternet Explorer7 – 8 b2) arasındaki en iyi notu aldı.
• CSS 2.1 ve CSS 3 özelliklerinin desteği eklenmiş
• Daha önce eklenti ile yapılan sekmeler arası geçiş için ön izleme görünümü eklenmiş.
• Adres bar da girdiğimiz kelimeleri filtreleme özelliği eklenmiş.

Kararlı Sürüm ile gelecek özellikler

Özel Mod

Google Chrome ve Internet Explorer 8 ile birlikte gelen özel mod özelliği Firefox 3.1 ile birlikte gelecek. Bu özellik sayesinde

Speed Dial

Speed Dial ile yeni açılan sekmede en sık kullanılan web sitelerini küçük resimleri ile birlikte listeleyebiliyoruz. Daha önce eklentiler ile kullandığımız bu özellik yeni sürüm ile birlikte geliyor.

Daha fazla yenilik

Bunun haricinde Firefox 3.1 ile birlikte bir çok kullanışlı özellikler getirilecek.

• http://developer.mozilla.org/web-tech/2008/10/14/firefox-31-beta-1-an-overview-of-features-for-web-developers/
• http://www.siberkultur.com/?q=firefox-3-1
• http://mehmetergin.blogspot.com/2008/10/firefox-geolocation-api-specification.html
• http://lifehacker.com/5063481/firefox-31-adds-keyword-filters-to-the-awesomebar
• http://lifehacker.com/396154/firefox-31-new-features-already-in-the-works
• http://lifehacker.com/5048604/firefox-31-to-add-private-browsing-mode
• http://lifehacker.com/5049728/firefox-31-to-enable-color-profile-support-by-default
• http://lifehacker.com/5062744/firefox-31-to-include-smarter-session-restore
• http://lifehacker.com/5063202/firefox-31-beta-1-now-available-for-download-first-look
• http://www.readwriteweb.com/archives/firefox_31_beta_1_geolocation.php
• http://blogs.zdnet.com/hardware/?p=2781
• http://news.cnet.com/8301-17939_109-10066397-2.html?part=rss&tag=feed&subj=Webware
• http://ed.agadak.net/2008/07/firefox-31-restricts-matches-keywords
• http://www.tgdaily.com/html_tmp/content-view-39752-140.html
• http://www.informationweek.com/galleries/showImage.jhtml?galleryID=263&articleID=211201744
• http://www.pclabs.com.tr/2008/05/23/mozilla-firefox-31-bu-sene-sonunda-cikiyor/