Fatih Hayrioğlu'nun not defteri » dış-hat-çizgisi

Safari ve Chrome’da metin girdi(textbox) alanlarını kenar çizgileri kaldıralım

fatih.hayrioglu — Fri, 24 Jul 2009 07:54:51 +0000

Safari ve Google Chrome tarayıcıları her hangi bir metin girdi alanına(text input) odaklandığında bu elemanın etrafını bir şerit ile belirliyor.

Google Chrome Normal Hali

Google Chrome Odaklanmış Hali

Safari Normal Hali

Safari Odaklanmış Hali

Bu normalde güzel bir özellik, ancak biz eğer standart metin girdi alanı yerine kendi tasarladığımız bir metin girdi alanı koydu isek bu odaklanma çizgileri sorun çıkarıyor. Bir örnek yapalım.

En son projelerimden bonus.com.tr’de böyle bir sorun ile karşılaştığımda buna bir çözüm aradım. İlk kodum şöyle idi.





Untitled Document

Bu kodlarım Firefox ve IE’de sorunsuz çalıştı. Daha sonra sayfayı Google Chrome’da test ettiğimde aşağıdaki gibi bir sorun ile karşılaştım.

Sorunun çözümünü araştırdığımda dış kenar çizgisini sıfırlamam gerektiğini gördüm.

input{
outline:0
}

tanımı bizi çözüme ulaştırdı.

Örnek kodu görmnek için tıklayınız.

Peki dış hat çizgisini kaldrımayalım demiştik şimdi ise kaldırdık, ne olacak şimdi? Burada odaklanma durumu için bir sınıf atayıp ona ayrı bir tanım yaptığımız için klavye kullananlar için sorun olmayacaktır.

Kaynaklar

Dış Hat Çizgilerini(outline) Kaldırmak

fatih.hayrioglu — Wed, 24 Jun 2009 09:01:58 +0000

Ben bu konuyu aslında dış hat çizgilerini kaldırmak olarak adlandıracaktım. Sonra bu konudan kitapta bahsettiğim halde sitemde bahsetmediğimi fark ettim ve dış hat çizgisi özellikleri adlı bir önceki makaleyi yazdım. Sonra da bu makaleye geçtim. Ancak biraz araştırınca, aslında dış hat çizgilerini kaldırmayı savunanlar ve karşı çıkanlar diye iki grup var. Kaldıralım diyenler ne için kaldıralım diyor kaldırmayalım diyenler ne için kaldırmayalım diyorlar inceleyip göreceğiz. Bir ara yol bulabilirmiyiz?

Kaldıralım diyenler.

Kaldıralım diyenler genelde dış hat çizgilerinin oluşturduğu kesikli gri çizgiden rahatsız olanlar. Bunda en çok son zamanlarda gelişen metin yerine resim koyma metotlarınında etkisi var. Aşağıda benimde kullandığım metin yerine resim koyma metodunu kullanarak yaptığım örnekler.

text-indent:-9999px ile görünmez yaptığımız metinleri outline ile görünür hale getirdiğimizde pek hoş görüntüler ile karşılaşmayız.

Firefoxda böyle bir sorun var iken ie ve google chrome’da sadece elemanın çevreleyen bir çizgi görünmektedir. Opera ve Safari’de ise tab ile sadece sayfa içindeki form elemanlarında gezebiliyoruz.

Bana burada kötü görünen metin yerine resim kullandığımız menü elemanlarını seçince sola doğru uzayarak çıkan kesikli çizgi yoksa ie ve chrome daki gibi elemanı saran kesikli çizgi bence kötü görünmüyor. Firefox’daki bu sorunu çözmek için bir kod var.

a{visibility:hidden}

tanımı ie ve chrome gibi göstermesini sağlıyor.

Bide bu çizgileri hiç görmek istemeyenler var. Bunu engellemenin en kolay yolu outline:none veya outline:0 tanımlarıdır.

a{outline:none}

Bu tanım bir çok css sıfırlama tekniğinde yer almaktadır. Örneğin Eric Meyer‘in sıfırlama tekniğinde. Bu yöntem bir çok yerde çözüm olarak sunulmaktadır. Kaynaklar kısmındaki linkler bunlardan bir kaçı.

Kaldırmayalım diyenler

Kaldırmayalım diyenlerde bu özelliğin erişebilirliği arttırmak için çıkarıldığını ve sadece klavyesini kullanan kullanıcılar için elzem bir özellik olduğunu belirtmektir. Eğer sitelerimizi erişebilir yapacaksak ve bunun için mesai harcayacak isek. Bu özelliği sıfırlamak mantıklı olmayacaktır.

Örneğin cnnturk.com sitesine Firefox ile girince sadece klavye kullanarak siteyi gezmeye çalışın. Bu sizi zorlayacaktır, çünkü tab’a her bastığımızda nerede olduğumuzu kestirmekte zorlanıyoruz. Burada tek yardımcımız alttaki tarayıcı çubuğunda her tab tuşuna bastığımızda bağlantıdan bağlantıya geçişlerde durum çubuğunda bağlantıların gösterilmesidir.

a {color: #004276; text-decoration: none; outline: none; }

tanımı nedeni ile dış hat çizgileri bize yardımcı olmayacaktır.

Şimdi webaim.org/ adresine girince klavyeden siteyi gezin. Bu sitede outline değeri standart bırakılmış ve ayrıca odaklanmalar için ayrı bir tanım yapılmıştır.

a:active, a:focus, a:hover {
    background-color:#FFFFCC;
    color:#BF1722;
    text-decoration:underline;
}

Tanımları yardımı ile odaklanılan bağlantılar daha belirgin hale getirilmiştir. Böylece klavyesi ile siteyi gezmeye çalışan insanlara rahatlık sağlanmış olur.

Biz zaten klavye ile dolaşamıyoruz, faremizle takılıyoruz. Evet bir çok insan web sitelerini gezerken klavye kullanmıyor olabilir, ama bazen fare kullanan insanlar bile kısayol için klavye kullanıyor ve erişebilirlik için sadece klavye kullanan insanları göz ardı edemeyiz. Ayrıca web2.0 ile İnternet ortamına taşınan programlarda(google reader, google dokümanlar vb.) klavye kısa yollarından yararlanılmaktadır. Web mecrasında ileride daha etkin bir klavye kullanım oranlarına ulaşabiliriz.

Sonuç

Sonuçta her iki görüşü savunanlar için bir çözüm üretmeye çalışırsak;

http://www.fatihhayrioglu.com/css-ile-basit-sekilde-fare-uzerine-gelincerollover-resim-degisimi-yapmak/ makalesinde anlattığımı örnek üzerinden devam edelim.

yukarı görüldüğü gibi bir sonuç çıkıyor. Kare olan menülerde o kadar kötü görünmüyor, ama buradaki gibi oval köşeli olunca outlinr çizgileri daha kötü bir görüntüye neden oluyor.

Çözüm önerimiz şu outline’ı kaldıralım, ama klavye kullanan kişiler içinde bir çözüm üretelim. Farenin üzerine geldiği hali(:hover) klavyenin tab’ı ile geldiğinde de uygulayalım. outline’ı kaldıralım tabi.

a.anasayfayaDon {
    display: block;
    width: 80px;
    height: 80px;
    background: url(images/degisen_resim.gif) 0 0 no-repeat;
    text-decoration: none;
    text-indent:-999px;
}
a:hover.anasayfayaDon, a:focus.anasayfayaDon {
    background-position: -80px 0;
    outline:none;
}

Şeklinde görünecektir. Bu görüntüyü Firefox, Google Chrome ve ie8′de aldım.

:focus desteği olmayan ie6 ve 7′de ise onun yerine :active sözde sınıfını kullanacağız. Buna rağmen olmayacaktır. outline özelliklerini desteklemeyen ie 6 ve ie7′de ise hala outline kesikli çizgilerinin görülmesi ilginç. Bunun içinde şöyle bir çözüm yolu var.

a:hover.anasayfayaDon, a:focus.anasayfayaDon, a:active.anasayfayaDon {
    background-position: -80px 0;
    outline:expression(hideFocus='true'); outline:none;
}

expression özelliğini sadece ie destekliyor. Daha önce bahsetmiştik. Bu bir bakıma css içinde javascript çalıştırmak gibi bir şeydir. Bu kod sonunda örneğimiz ie de de çalışacaktır.

Örnek çalışmayı görmek için tıklayınız.

Örnek IE 6, IE7, IE8, FF 3, Google Chrome 2′de test edilmiştir.

Kaynaklar

Dış hat çizgisi(outline) özellikleri

fatih.hayrioglu — Mon, 22 Jun 2009 20:55:46 +0000

CSS2 ile birlikte gelen kutu dışı şekillendirme(outline) özellikleri kenar çizgisine(border) benzer bir özelliktir. Fakat kenar çizgisi özelliğinden iki önemli farkı vardır. İlki outline özelliği kenar çizgisi gibi normal akışı etkilemez. Bir elemana 10px outline değeri atandığında elemanın etrafındaki elemanların üzerine 10px kadar taşar, diğer elemanları ötelemez. İkinci farklılık outline kenar çizgisi gibi dikdörtgen şeklinde değildir.

Outline özelliği kullanıcının o an nereye odaklandığını belirlemek için kullanılır. Tarayıcı arayüzünde kullanıcının nereye odaklandığını bilmek bize birçok avantajlar sağlayacaktır. Erişebilirlik açısından önemli bir özelliktir.

Klavyeden web sitelerini gezen kullanıcılar için önemli bir özelliktir. Bu durumu şöyle anlatırsak daha iyi anlaşılacaktır. Bir site düşünün metin içeriğindeki bağlantıların rengi ve tipi metinler ile aynı olduğunu bağlantıları metinden ayıran hiç bir belirtinin olmadığı durumu, bu durum kullanıcıyı ne kadar zorlayacağını düşünün. Bu gibi durumları engellemek için biz sayfa içindeki bağlantılara, düğmelere ve gezinti elemanlarına normal içerikten ayrı stiller tanımlarız. Benzer şeyleri sadece klavyeden interneti gezmeye çalışan insanlar içinde outline tanımları sağlar.

Şu aklımıza gelebilir; kim sadece klavye kullanarak internette gezer ki. Ama erişebilirlik demek zaten bir sayfaya en fazla kişinin erişmesini sağlamak değil mi?

Şimdi dış hat çizgileri(outline) özelliklerine bir göz atalım.

Dış hat çizgisi biçemi (outline-style)

Dış hat çizgisinin biçemini belirlemek için kullanırız.

Dış hat biçemi none değeri haricindeki değerler için görüntülenir.

none: Dış hat görünmesin anlamındadır.
dotted: Dış hat belirli aralıklarla dizilmiş noktalardan oluşur.
dashed: Dış hat belirli aralıklarla dizilmiş çizgi parçalarından(tire) oluşur.
solid: Dış hat bir çizgi olarak görünür
double: iki çizgi seklinde görünür. İki çizginin kalınlıkları ile aralarındaki boşluğun genişliğinin toplamı outline-width değerine eşittir.
groove: Dış hat tuvale oyulmuş gibi görünür.
ridge: groove’un zıddı; Dış hat çizgisi kabartma gibi görünür.
inset: Dış hat çizgisinin kutunun tamamını tuvale gömülü gibi görünmesine sebep olur.
outset: inset’in zıddı; Dış hat çizgisi kutunun tamamının kabartma gibi görünmesine sebep olur.

Tarayıcı Uyumu:
Internet Explorer 6, 7(desteklemiyor) 8 (destekliyor)
Firefox 1.5+
Opera 9.2+
Safari 1.3+
CSS 2+

Dış hat çizgisi genişliği (outline-width)

Atandığı elemanın dışına çizilen hattın kalınlığını belirlemek için kullanırız.

Yapısı: outline-width:
Aldığı değerler: thin | medium | thick | length | inherit
Başlangıç değeri: Medium
Uygulanabilen elemanlar: Tüm elemanlara
Kalıtsallık: Yok

Dış hat çizgisi genişliği border-width gibi CSS uzunluk değerlerini (px, pt, em) ve anahtar kelimeler(thin <= medium <= thick) alır, ancak yüzde değer ve eksi değer almaz.

Tarayıcı Uyumu:
Internet Explorer 6, 7(desteklemiyor) 8 (destekliyor)
Firefox 1.5+
Opera 9.2+
Safari 1.3+
CSS 2+

Dış hat çizgisi rengi (outline-color)

Atandığı elemanın dışına çizilen hattın rengini belirlemek için kullanırız.

Yapısı: outline-color:
Aldığı Değerler: color | invert | inherit
Başlangıç değeri: invert
Uygulanabilen elemanlar: tüm elemanlara
Kalıtsallık: Yok

CSS’in desteklediği renk değerlerini kullanabiliriz, hatta invert değerinide kullanabiliriz. invert, rengi tersine çevirir.

Tarayıcı Uyumu:
Internet Explorer 6, 7(desteklemiyor) 8 (destekliyor)
Firefox 1.5+
Opera 9.2+
Safari 1.3+
CSS 2+

Dış hat çizgisi (outline)

Dış hat çizgisi(outline) özelliği yukarıda gördüğümüz özelliklerin tek seferde kullanılmasını sağlayan bir kısa yoldur.

Yapısı: outline:
Aldığı Değerler: [ || || ] | inherit
Başlangıç değeri: Tanımlı değildir
Uygulanabilen elemanlar: Tüm elemanlara
Kalıtsallık: Yok

Kenar çizgisi(border) özelliğine benzer bir yapısı vardır. Ancak ayrıldıkları kısım kenar çizgisinde(border) her kenar için bir atama(border-right, border-bottom, vd.) yapılmasına karşın dış hat çizgisinde(outline) böyle bir özellik yoktur. Dış hat çizgisinin(outline) tüm kenarları aynı özellikleri taşır.

Dış hat çizgileri(outline) normal akıştaki boşlukları tamamlamaz. (taşma yapmaz.) diğer elemanların üzerini örter. Dış hat çizgisinin(outline) önemli özelliklerinden biri etrafını çevreleyen elemanlar üzerinde(üzerine örtmek dışında) bir etki yapmamasıdır, bu sayfa planlamadaki problemlerimizi çözmemiz için önemlidir. Problem olan bir elemana dış hat çizgisi(outline) ataması yaptığımızda tam olarak sorunun ne olduğunu göreceğiz ve elamanın tam yerini öğreneceğiz. Bu kenar çizgisi(border) uygulamaktan farklıdır, dış hat çizgisi(outline) uygulandığında dokümandaki normal akış üzerine bir etki yapmayacaktır.

Dış hat çizgileri(outline) satıriçi elemanların etrafına yerleşir. İki satıra kaymış satıriçi elemanlarda dış hat çizgisi dikdörtgen şeklinde olmayacaktır. Bu da kenar çizgisi(border) ile arasındaki farklardan biridir.

Dış hat çizgileri elemana odaklanıldığında görsel bir çıkıntı gibi görünmesini sağlayabilir.

Tarayıcı Uyumu:
Internet Explorer 6, 7(desteklemiyor) 8 (destekliyor)
Firefox 1.5+
Opera 9.2+
Safari 1.3+
CSS 2+