ul li a{
	border-right:1px solid #f00
}

ul li a:hover{
	border-right:1px solid transparent;
}

Ardalanında renk geçişi olan bir menüde menü elemanları arasında kenar çizgisi olduğunu farz edelim. Menünün seçili veya üzerine geldiğinde ise bu kenar çizgini kaldıralım. Kenar çizgisini sıfırlamak kaymaya neden olur. Saydam kenar çizgisi vermek kolay ve güzel çözümlerden biridir. Peki ie6 için ne yapacağız.

*html ul li a:hover{
    border-color: pink;
    filter: chroma(color=pink);
}

* html sadece ie6’nın göreceği bir seçici, ilk olarka bir kenar çizgisi tanımlıyoruz(pink – pembe) sonrada chroma filtresi ile pembe alanları saydam yapıyoruz. Ufak bir düzenleme ile işimizi hallediyoruz.

Ufak bir bilgi ama bir kenarda yazılı olmasında yara var.

Kalın sağlıcakla

Kaynaklar

• http://acidmartin.wordpress.com/2008/08/24/emulating-border-color-transparent-in-internet-explorer-6/
• http://snippets.dzone.com/posts/show/6089
• http://www.cssplay.co.uk/boxes/transparent_borders.html
• http://www.researchkitchen.de/blog/archives/css-bordercolor-transparent.php
• http://www.cssplay.co.uk/menu/fivestar

Bu işi aslında resim ile de yapabiliriz, belki daha kolayımıza bile gelir, ancak uygulamadan birçok yerde ve farklı renklerde 1 piksellik yuvarlak kenara ihtiyaç duyunca bu yöntemi tercih ettim.

Yöntemi şöyle anlatabilirim;  bu çözümü üretmek için iki adet içiçe blok-level elemente ihtiyacımız var, dıştaki elemanı üstten ve alttan bir piksel fazlalık eklerken, içteki elemanı sağ ve soldan eksi margin değeri vererek sağ ve solda taşırarak 1 piksellik bir yuvarlak kenar elde ederiz. Bu işlemi iki şekilde yapabiliriz.

Padding ve margin yardımı ile oluşturmak

HTML kodu

<div class="kutu1">
	<p>{ CSS, XHTML ve Javascript }</p>
</div>

CSS kodu

.kutu1{
	background:#3274D0;
	margin:0 1px;
	padding:1px 0;
}
	.kutu1 p{
		background:#3274D0;
		margin:0 -1px;
		padding:2px;
	}

Örneği görmek için tıklayınız.

Margin ve border yardımı ile oluşturmak

HTML Kodumuz yine aynı

<div class="kutu1">
	<p>{ CSS, XHTML ve Javascript }</p>
</div>

CSS kodumuz

.kutu1{
	background:#848484;
	border:1px solid #848484;
	border-left-width:0;
	border-right-width:0;
	margin:0 1px;
}
	.kutu1 p{
		background:#d3d3d3;
		border:1px solid #848484;
		border-top-width:0;
		border-bottom-width:0;
		margin:0 -1px;
		padding:2px;
	}

Örneği görmek için tıklayınız.

Butonlarda kullanımı

Bu yöntemleri butonlarımızda da kullanabiliriz.

HTML Kodumuz

<ul>
	<li><a href=""><span>Bursaspor</span></a></li>
    <li><a href=""><span>Trabzonspor</span></a></li>
    <li><a href=""><span>Kayserispor</span></a></li>
</ul>

CSS kodumuz

ul{margin:0; padding:0; width:250px}
ul li{ list-style: none; margin-bottom:5px}
	ul li a{display:block; background:#3274D0; margin:0 1px; padding:1px 0; position: relative; text-decoration:none;}
		ul li a span{background:#3274D0; margin:0 -1px; padding:2px; display: block; color:#fff}
	ul li a:hover{background:#fff;}
		ul li a:hover span{background:#fff; color:#3274D0}

Örneği görmek için tıklayınız.

Sonuç olarak yukarıda görüldüğü gibi kolay bir kodlama ile 1 piksellik bir yuvarlak kenar elde ettik. Çok fazla çeşitte 1 piksellik yuvarlak kenara ihtiyaç duyduğunuzda imdadınıza yetişir. Bu kodun güzelliği internet explorer sürümlerinde(6,7,8,9) herhangi bir ek koda gereksinim duymadan çalışmasıdır. Bu yöntem aklınızın bir köşesinde kalsın bakarsınız bir gün lazım olur.

Hadi kalın sağlıcakla.

Kaynaklar

• http://dmitry-baranovskiy.tumblr.com/post/34061791/one-pixel-rounded-corners
• http://www.askthecssguy.com/2008/03/one_pixel_notched_corners_as_u.html
• http://www.onderhond.com/blog/work/1px-rounded-corners
• http://www.alistapart.com/articles/mountaintop/

Outline özelliği kullanıcının o an nereye odaklandığını belirlemek için kullanılır. Tarayıcı arayüzünde kullanıcının nereye odaklandığını bilmek bize birçok avantajlar sağlayacaktır. Erişebilirlik açısından önemli bir özelliktir. 

Klavyeden web sitelerini gezen kullanıcılar için önemli bir özelliktir. Bu durumu şöyle anlatırsak daha iyi anlaşılacaktır. Bir site düşünün metin içeriğindeki bağlantıların rengi ve tipi metinler ile aynı olduğunu bağlantıları metinden ayıran hiç bir belirtinin olmadığı durumu, bu durum kullanıcıyı ne kadar zorlayacağını düşünün. Bu gibi durumları engellemek için biz sayfa içindeki bağlantılara, düğmelere ve gezinti elemanlarına normal içerikten ayrı stiller tanımlarız. Benzer şeyleri sadece klavyeden interneti gezmeye çalışan insanlar içinde outline tanımları sağlar.

Şu aklımıza gelebilir; kim sadece klavye kullanarak  internette gezer ki. Ama erişebilirlik demek zaten bir sayfaya en fazla kişinin erişmesini sağlamak değil mi?

Şimdi dış hat çizgileri(outline) özelliklerine bir göz atalım.

Dış hat çizgisi biçemi (outline-style)

Dış hat çizgisinin biçemini belirlemek için kullanırız.

Yapısı: outline-style: <deger>
Aldığı değerler: none | dotted | dashed | solid | double | groove | ridge | inset | outset | inherit
Başlangıç değeri: none
Uygulanabilen elemanlar: Tüm elemanlara
Kalıtsallık: Yok

Dış hat biçemi none değeri haricindeki değerler için görüntülenir.

• none: Dış hat görünmesin anlamındadır.
• dotted: Dış hat belirli aralıklarla dizilmiş noktalardan oluşur.
• dashed: Dış hat belirli aralıklarla dizilmiş çizgi parçalarından(tire) oluşur.
• solid: Dış hat bir çizgi olarak görünür
• double: iki çizgi seklinde görünür. İki çizginin kalınlıkları ile aralarındaki boşluğun genişliğinin toplamı outline-width değerine eşittir.
• groove: Dış hat tuvale oyulmuş gibi görünür.
• ridge: groove’un zıddı; Dış hat çizgisi kabartma gibi görünür.
• inset: Dış hat çizgisinin kutunun tamamını tuvale gömülü gibi görünmesine sebep olur.
• outset: inset’in zıddı; Dış hat çizgisi kutunun tamamının kabartma gibi görünmesine sebep olur.

Dış hat çizgisi genişliği (outline-width)

Atandığı elemanın dışına çizilen hattın kalınlığını belirlemek için kullanırız.

Yapısı: outline-width: <deger>
Aldığı değerler: thin | medium | thick | length | inherit
Başlangıç değeri: Medium
Uygulanabilen elemanlar: Tüm elemanlara
Kalıtsallık: Yok

Dış hat çizgisi genişliği border-width gibi CSS uzunluk değerlerini (px, pt, em) ve anahtar kelimeler(thin <= medium <= thick) alır, ancak yüzde değer ve eksi değer almaz.

Dış hat çizgisi rengi (outline-color)

Atandığı elemanın dışına çizilen hattın rengini belirlemek için kullanırız.

Yapısı: outline-color: <deger>
Aldığı Değerler: color | invert | inherit
Başlangıç değeri: invert
Uygulanabilen elemanlar: tüm elemanlara
Kalıtsallık: Yok

CSS’in desteklediği renk değerlerini kullanabiliriz, hatta invert değerinide kullanabiliriz. invert, rengi tersine çevirir.

Dış hat çizgisi (outline)

Dış hat çizgisi(outline) özelliği yukarıda gördüğümüz özelliklerin tek seferde kullanılmasını sağlayan bir kısa yoldur.

Yapısı: outline: <deger>
Aldığı Değerler: [ <outline-color> || <outline-style> || <outlinewidth>] | inherit
Başlangıç değeri: Tanımlı değildir
Uygulanabilen elemanlar: Tüm elemanlara
Kalıtsallık: Yok

Kenar çizgisi(border) özelliğine benzer bir yapısı vardır. Ancak ayrıldıkları kısım kenar çizgisinde(border) her kenar için bir atama(border-right, border-bottom, vd.) yapılmasına karşın dış hat çizgisinde(outline) böyle bir özellik yoktur. Dış hat çizgisinin(outline) tüm kenarları aynı özellikleri taşır.

Dış hat çizgileri(outline) normal akıştaki boşlukları tamamlamaz. (taşma yapmaz.) diğer elemanların üzerini örter. Dış hat çizgisinin(outline) önemli özelliklerinden biri etrafını çevreleyen elemanlar üzerinde(üzerine örtmek dışında) bir etki yapmamasıdır, bu sayfa planlamadaki problemlerimizi çözmemiz için önemlidir. Problem olan bir elemana dış hat çizgisi(outline) ataması yaptığımızda tam olarak sorunun ne olduğunu göreceğiz ve elamanın tam yerini öğreneceğiz. Bu kenar çizgisi(border) uygulamaktan farklıdır, dış hat çizgisi(outline) uygulandığında dokümandaki normal akış üzerine bir etki yapmayacaktır.

Dış hat çizgileri(outline) satıriçi elemanların etrafına yerleşir. İki satıra kaymış satıriçi elemanlarda dış hat çizgisi dikdörtgen şeklinde olmayacaktır. Bu da kenar çizgisi(border) ile arasındaki farklardan biridir.

Dış hat çizgileri elemana odaklanıldığında görsel bir çıkıntı gibi görünmesini sağlayabilir.

Bu kitap makalelerimi derleyip hazırladığım ilk kitap. İnşallah ikinci kitabıda yazmayı düşünüyorum. Zaman ve imkanlar nispetinde 2. kitapta çıkacaktır.

Kitabı ve kaynak dosyalarını indirmek için tıklayınız.

• boder-style
• border-top-style, border-right-style, border-bottom-style, border-left-style
• border-width
• border-top-width, border-right-width, border-bottom-width, border-left-width
• border-color
• border-top-color, border-right-color, border-bottom-color, border-left-color
• border

Sırasıyla incelersek:

border-style

border-style özelliği kenarlık stilini belirlememizi sağlar.(Örn: dotted(noktalı), double(çift) vd.) 10 farklı değeri CSS desteklemektedir. Bu özellik kenarlığın görünmesi için
tanımlanması gereklidir. Bir veya dört değer alabilir eğer dört değer alırsa
sırasıyla üst, sağ, alt ve sol kenarlık stilini belirler. Eğer tek değeri
varsa tüm kenarlık değeri ataması yapılmış demektir. Eğer iki veya üç değer
ataması yapılmış ise margin‘de gördüğümüz sıralama söz konusudur.

p.yeni {
	border-style: solid;
}

border-top-style, border-right-style, border-bottom-style, border-left-style

border-top-style, border-right-style, border-bottom-style, border-left-style border-style özelliğinin her kenara ayrı ayrı atamasını yapabilmek için kullanılır.

h1{
    border-style: solid;
    border-left-style: none;
}

border-width

İlk olarak stili belirledikten sonra kenarlık kalınlığını belirlemek için border-width değeri kullanılır.

border-width yüzde değeri alamaz.

p {
    margin: 5px;
    background-color: silver;
    border-style: solid;
    border-width: 1px;
}
  </ol>

border-top-width, border-right-width, border-bottom-width, border-left-width

border-top-width, border-right-width, border-bottom-width, border-left-width border-width özelliğinin her kenara ayrı ayrı atamasını yapabilmek için kullanılır.

h2 {
    border-left-width: medium;
    border-style: solid;
}

border-color

border-color özelliği kenarlık rengini belirler. (X)html’deki bordercolor ile benzerdir.

p {
    border-style: solid;
    border-color: gray;
}

Tek değer tüm kenarlık renklerini belirler, her kenar için ayrı renk tanımlamasıda
yapılabilir.

border-top-color, border-right-color, border-bottom-color, border-left-color

border-color özelliğinin her kenara ayrı ayrı atamasını yapabilmek için kullanılır.

Not: Bir kenarlığı yok etmek için kalınlık değeri veririz. Birde CSS2 ile
birlikte gelen transparent özelliği vardır ki bu kenarlığı yok etmez sadece
görünmez yapar.

p {
    border-style: solid;
    border-color: gray;
}

Tek değer tüm kenarlık renklerini belirler, her kenar için ayrı renk tanımlamasıda
yapılabilir.

border

Yapısı : border: <deger>
Aldığı Değerler : <border-width> | <border-style> | <renk>
Başlnagıç değeri: tanımlama yok
Uygulanabilen elementler: tüm elementler
Kalıtsallık: Yok

border yukarıda sıraladığımız özellikleri tek sefer de tanımlamak için kullanılır. Bir kısaltmadır.

h1 {
	border: thick silver solid;
}

Bu özellikleri tek tek atamak isteseydik şöyle bir kod yazmamız gerekecekti.

h1 {
border-top: thick silver solid;
border-bottom: thick silver solid;
border-right: thick silver solid;
border-left: thick silver solid;
}

CSS tüm HTML elementlerini bir dikdörtgen kutu içine konmuş varsayarak ona göre pozisyonları ve boyutlarını konrol eder. Bu elementler her zaman bir padding, margin, border ve içerik alanını içerir. Aşağıdaki şekle bir bakınız:

Margin’ler her zaman transparandır. Border’lar üç şekilde( solid, dashed ve dotted) olabilir. Background sadece border içerisine uygulanabilir, yani padding ve içerik alanı kısmını içerir.

Bir elementin toplam genişliği; sol+sağ marginleri, sol+sağ padding’leri, sol+sağ border’ları ve elementin içeriğini kapsar. Margin’ler, padding’ler ve border’lar opsiyonel elementlerdir fakat başlangıçta bunların değerleri ’0′ olarak belirlenmiştir. Yükseklik içinde durum aynıdır. üst-alt margin değerleri, üst-alt padding değerleri, üst-alt border değerleri ve içerik alanı yükseliği toplamı yükseklik değerini oluşturur.

Box modeli iki elementi bulunur. Blok-level elementler ve inline-level elementler.

Blok-level elementler : Blok-level elementin görünüş formatı bir kutu gibidir. Blok-level elementler inline elementleri ve diğer blok-level elementleri içerebilir. Tipik özellikleri yeni bir satır başlangıcı yapmalarıdır. Örnek: h6, p, li vd.

Inline-level Elementler : Inline elementler bir içerik gibi görünür, diğer bir inline elelementi veye bir metni içere bilir. Genelde yeni satır veya boşluk oluşturmazlar. Örnek: a, strong, span vd.

Tüm kutu modelleri aşağıdaki bölümleri içerir:

İçerik Alanı: Elementin asıl içeriğini oluşturan kısmıdır. Metin ve nesneler içerir.

Padding : Elementin kenarındaki dolgu alanıdır.

Border : Elementin kenarlıklarıdır.

Margin: Elementin kenar boşluklarıdır.

Box Model Sorunu ve Çözümü

W3C’ye göre genişlik(ve yükseklik) değeri içerik alanı değeridir. padding ve border değerleri buna ek olarak toplam kutu genişliğine eklenir. Eğer toplam kutu değeri eklenecekse içerik alanı ve etrafındaki padding ve border değerleri toplamıdır.

Buraya kadar çok güzel ancak tüm web tarayıcıları bu durumu aynı şekilde yorumlamaz. IE’un IE6/strict’den önceki versiyonları yukarıda anlattığımız standart yorumun dışına çıkar, genişlik veya yükseklik değeri tüm kutu model element değerini ifade eder. Yani tüm padding ve border değerlerini içerir kalan kısmıda içerik alanı değeri olarak belirlenir.

#icerik{
    width:200px;
    padding:10px;
    border:5px solid #000;
}

Standart web tarayıcıları bu durumu şöyle yorumlayacaklardır.

200px + 10px sol kenar iç boşluğu + 5px sol kenar çizgisi + 10px sağ kenar iç boşluğu + 5px sağ kenar çizgisi = 230px toplam genişlik

kutu elemetinin genişliği 230px olacaktır.

Ancak IE‘un IE6/strict’den önceki versiyonlar için kutu elementinin genişlik değeri 200px’dir.

Margin(Kenar dış boşluğu) değeri width değerini direk etkilemese de dolaylı olarak etkiler. Kutular arasındaki genişliği hesaplarken margin değerlerinide dikkate almalıyız. CSS ile sayfa yapıların oluştururken kenar dış boğluklarını(margin) da dikkate elmalıyız.

Bu sorunun çözümü için üretilmiş bir çok yöntem vardır. Ancak bence en sağlamı tantek‘in ürettiği koddur ve burada bundan bahsedeceğim.

#icerik{
    width:230px;
    padding:10px;
    border:5px solid #000; /* Bundan sonraki kısmı ie5win sakla */
    voice-family: "\"}\"";
    voice-family:inherit;
    width:200px;
}

Burdaki ilk genişilk değeri(2. satırdaki) IE’un IE6/strict’den önceki versiyonların yorumlayacağı genişlik değeri, ikinci genişlik değeri(7. satırdaki) ise standart yorumu destekleyen web tarayıcılarının kullanacağı değerdir.

Bu kodlamada son olarak Opera 5 için bir kod ekleyeceğiz.

#icerik{
    width:230px;
    padding:10px;
    border:5px solid #000; /* Bundan sonraki kısmı ie5win sakla */
    voice-family: "\"}\"";
    voice-family:inherit;
    width:200px;
}
html>body #icerik {
	width:200px;
}

Not: Aynı şeyler yükseklik(height) içinde geçerlidir.

Kaynaklar

• http://tantek.com/CSS/Examples/boxmodelhack.html
• http://css-discuss.incutio.com/?page=BoxModelHack
• http://www.createwebmagic.com/css101/lesson2/?inc=part3
• CSS Hacks and Filters : Making Cascading Stylesheets Work

1. Font

Normalde bir font tanımlarken 4 adet CSS kodu kullanılır:

    font-weight: bold;
    font-family: verdana, sans-serif;
    font-size: 11px;
    line-height: 15px;

Kısaltma olarak kullanlan kod ise tek satır:

font: bold 11px/15px verdana, sans-serif;

2. Background

Background tanımlarken 5 adet atama yapmamız gerekirken kısaltma kullanarak tek tanıma indirebilriz.

    background-color: #000;
    background-image: url(ard.jpg);
    background-repeat: no-repeat;
    background-attachment: fixed;
    background-position: 50px 50px;

Kısaltırsak:

background: { #000 url(ard.jpg) no-repeat fixed 50px 50px; }

3. Renkler(Hex-decimal)

CSS stillerinde renkler genelde hex-decimal renk kodu ile tanımlanır örneğin color: #ff0000; kırmızı. Renkler 6 karakterle gösterilsede bir çok renk(web tabanlı) 3 karakterin tekrarlanması ile oluşturulur. Örneğin, kırmızı’nın hex-decimal kodunun kısaltırsak color: #f00;. Buradaki her karakter hex-decimal koddaki iki karaktere karşılık gelmektedir. Mesela, beyaz renk kullanacağınızda, color: white; veya color: #ffffff; kulanımı önermeyiz. Kısaltılmış olanı color: #fff; kullanmanız daha avantajlıdır.

4. Border

Kenarklık tanımlamalarında her özellik için bir tanımlama yapılır. örnek olarak bir elementin üst kenarına atama yapmak için:

	border-top-width: 2px;
    border-top-style: dashed;
    border-top-color: #f00;

Kısaltırsak:

	border-top: 2px dashed #f00;

Bu özellikleri tüm kenarlara uygulmak için:

	border: 2px dashed #f00;

5. Margin ve Padding’ler

Margin ve paddingler de normal tanımlama şöyledir:

    margin-top: 10px;
    margin-right: 5px;
    margin-bottom: 20px;
    margin-left: 15px;

kıslatılmış hali:

margin: 10px 5px 20px 15px;

Burada öznitelikler sağdan başlayarak saat yönünde devam eder. Aşağıda çeşitli kısaltma yöntemleri birlikte verilmiştir:

4 Değer: (margin: 20px 15px 10px 5px;) birinci – üst, ikinci – sağ, üçüncü – alt, dördüncü – sol.

3 Değer: (margin: 20px 15px 10px;) birinci – üst, ikinci – sol ve sağ, üçüncü – alt.

2 Değer: (margin: 20px 15px;) birinci – üst ve alt, ikinci – sol ve sağ.

1 Değer: (margin: 10px;) birinci – üst, sağ, alt ve sol

6. Listeler

Liste tanılmalrında da kısaltmalar mümkündür

ul {
    list-style-type:square;
    list-style-position:inside;
    list-style-image:url(image.png);
}

Kısaltırsak;

ul li {
	list-style:square inside url(image.png);
}
/* burda özel bir durum vardır eğer resim yoksa yedek olarak square özelliği gösterilecektir.  */

7. Sıfır ’0′ ın Kısaltma olarak kullanılması

Kısaltmalarda son olarak ’0′ ın kullanımına değineceğiz. Normalde bir elemente değer ataması yapılırken değerin yanına birimi de yazılır(örn: 3px, 0.2em vd.), Ancak sıfır ’0′ için bu zorunlu değilidir.

padding:0;

Bu durumun bir istisnası mevcuttur oda yüzde değerlerinde atama yapılırken 0% olarak atama yapılmalıdır.

Kaynaklar

• http://www.w3schools.com/css/default.asp
• http://www.eyeofdesign.com
• http://www.spoono.com
• http://www.dustindiaz.com/css-shorthand/